Algemeen
De Aziatische veldkers is een jonge plant. Hij is voor het eerst in 2009 gemeld. Hoe of wanneer de ze in Nederland en België terecht is gekomen, is onduidelijk maar het vermoeden is dat de Aziatische veldkers als verstekeling is ingevoerd via containers naar tuincentra e.d. Inmiddels is de soort door heel Nederland aangetroffen. Door het onopvallende uiterlijk en sterke gelijkenis op twee andere in Nederland voorkomende kleinbloemige veldkersen, Kleine veldkers (Cardamine hirsuta) en Bosveldkers (Cardamine flexuosa), wordt de plant zeer waarschijnlijk vaak over het hoofd gezien. Het verschil zit hem o.a in het topblaadje van het stengelblad en de afwezigheid van rozetbladen.Ook staat er op het Forum van waarnemingen.nl deze tabel gemaakt door Niels Eimers. Die geeft een klein overzicht van 3 soorten. Maar er zijn meer verschillen, te vinden in een recente flora waar deze plant in staat. Ze bloeien alle drie ook nog ongeveer gelijk. Aziatische veldkers bloeit in Maart tot ver in de herfst.
Er komen minstens 7 soorten Veldkers (Cardamina) soorten in het wild voor in Nederland:
- Aziatische veldkers (Cardamine occulta) - algemeen/invasief
- Bittere veldkers (Cardamine amara) - vrij zeldzaam
- Bolletjeskers (Cardamine bulbifera) - zeldzaam
- Bosveldkers (Cardamine flexuosa) - algemeen
- Kleine veldkers (Cardamine hirsuta) - algemeen
- Springzaadveldkers (Cardamine impatiens) - vrij zeldzaam
- Pinksterbloem (Cardamine pratensis) - algemeen
Verklaring Nederlandse naam
Hoe komt een Nederlandse naam tot stand?
Nederlandse plantennamen zijn te vinden op een standaardlijst opgesteld door FLORON en Naturalis. Nieuwe Nederlandse namen voor wilde planten worden niet zomaar gekozen. Een comité van Nederlandse en Vlaamse taxonomen beoordeelt de voorstellen. Zelf een voorstel voor een nieuwe naam doen, mag natuurlijk. Zeker als de nieuwe soort zelf is gevonden. Iedereen vanaf Nederlands sprekend België tot aan Friesland moet tenslotte weten dat het om dezelfde plant gaat.
Vaak hebben planten al een Nederlandse naam. Dat is bijvoorbeeld het geval bij soorten die al geruime tijd in België voorkwamen, en bij cultuurgewassen. Voor namen van cultuurgewassen wordt ook gebruik gemaakt van de Standaardlijst van Nederlandse namen van cultuurplanten van NAK tuinbouw.
De commissie voor Nederlandse Plantennamen bestaat uit de volgende disciplines:
- Naturalis biodeversity center, sectie Botanie, Leiden
- Nationale Plantentuin, Meise (België), 3 personen
- FLORON Nijmegen
Aziatische veldkers is afkomstig uit, hoe kan het ook anders, Zuidoost-Azië. Daar is het vooral een onkruid van rijstvelden.
Veel Nederlandse plantennamen bevatten vaak het woord Veld of Akker. Vaak betekent dit alleen maar dat de desbetreffende plant geen behoefte heeft aan een speciale bodemsamenstelling. Soms is het ook een woord puur ter onderscheid van andere soorten.
Kers die komt uit het oud Germaans. Het woord komt van Kresse/Kras wat een "lekkernij" betekent. De plant werd veel gegeten.
Meer
Zie ook de wetenschappelijke verklaring
Bevruchting en verspreiding
Aangezien dit een relatief jonge plant is (in Nederland sinds 2009) is de beschrijving summier. Ook buitenlandse pagina's vermelden niet veel. Ik ben er van uitgegaan dat bevruchting en verspreiding bij alle Veldkers-soorten (Cardamine) het zelfde is. De tweeslachtige bloemen kennen zelfbestuiving. Hierdoor kan zich ook bij lage temperaturen (waarbij nog geen insecten actief zijn) zaad ontwikkelen. De kroonblaadjes blijven soms aanwezig terwijl de zaadjes al rijpen. EenVeldkers-soort doet aan sapverspreiding. Voor de uitleg staat dit interessante stukje op de Duitse Wikipagina; Wanneer de vruchten van sapverspreidende planten rijpen, neemt de sapdruk in de cellen toe, waardoor de vruchtwanden opzwellen. Zodra een bepaalde druk wordt overschreden, barsten de vruchtwanden plotseling open. De energie die hierbij vrijkomt, verspreidt de zaden wijd en zijd. Hoewel er veel planten in de Europese flora voorkomen die zaden door uitdroging verspreiden , zijn sapverspreidende planten zeldzaam. Tot de bekendere plantensoorten die dit mechanisme gebruiken behoren de Balsemien-soorten (Balseminaceae), de Spuitkomkommer (Ecballium elaterium), een mediterrane soort en de Pinksterbloem (Cardamine pratensis).
Namen in andere talen
- Frysk: ?
- English: Hidden bittercress
- Français: Cardamine cachée
- Deutsch: Reisfeld-Schaumkraut, Japanisches Reisfeld-Schaumkraut
- Espanõl: ?
- Italiano: Billeri asiatico
- Svenska: Risbräsma
- Norsk: ?
- Dansk: Glat skovkarse
Verklaring Buitenlandse namen
De Engelse naam is Hidden bittercress. Dit betekent natuurlijk "verborgen bittertkers". De exacte betekenis word uitgelegd bij de verklaring van de wetenschappelijke naam. In veel landen is de Aziatische veldkers ook een relatief nieuwe plant en is er daarom geen andere naam de de wetenschappelijke naam.
Voor de verspreiding van Aziatische veldkers in Engeland zie deze kaart.
De Franse naam is Cardamine cachée. Dit betekent ook "verborgen Cardamine. Een kleine variant maar hetzelfde verhaal als de Engelse naam.
De Duitse naam is Reisfeld-Schaumkraut of Japanisches Reisfeld-Schaumkraut. Dit betekent 'rijstveld-schuimkers of Japanse rijstveld schuimkers". Wat bij de paragraaf Verklaring Nederlandse naam al staat, Veldkers is daar (op die rijstvelden) een lastig onkruid. Met schuim wordt ook wel Koekoekspoch bedoeld. Het refereert aan het feit dat de koekoek te zien is in Duitsland als deze plant in bloei staat. Dit is het als schuim uitziende sap (ontstaan uit een chemische reactie) dat ontstaat als de schuimcicade deze plant heeft bezocht. Dit is haast nooit op deze plant te zien maar wel op o.a. de twee in Nederland voorkomende Koekoeksbloemen, de Echte koekoeksbloem (Silene/Lychnis flos-cuculi) en de Dagkoekoeksbloem (Silene dioica).
De Spaanse naam is mij onbekend.
De Italiaanse naam is Billeri asiatico. De juiste verklaring voor het woord Billeri heb ik nog niet gevonden. Maar alle soorten veldkers in Italië beginnen met het het woord Billeri. Asiatico is de Italiaanse benaming voor het eerste gedeelte van de Nederlandse naam, Aziatische.
Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.
De Zweedse naam is Risbräsma. Bräsma is een traditionele naam voor Cardamine-soort. Het refereert aan de vis, een Brasem (Abramis brama,) die kuit schiet als de Pinksterbloem (Cardamine prantensis) in bloei staat. Risbräsma is dus familie van de Pinksterbloem en heeft het voorvoegsel Ris, dat "rijst" betekent, omdat Aziatische veldkers van origine veel groeit op rijstvelden maar wel word gezien als onkruid.
Voor de verspreiding van Aziatische veldkers in Zweden zie deze kaart.
De Noorse is mij onbekend. Er zijn ook geen waarnemingen.
De Deense naam is Glat skovkarse. Dit betekent "gladden boskers". Het gladde zou verwijzen naar de iets wat glimmende stengelblaadjes. Misschien is dit wel zo, maar mijn inziens niet echt een duidelijk determinatiekenmerk. En het woord Bos is helemaal onverklaarbaar. Zoals beschreven in de paragraaf Nederlandse verklaring is dit plantje een onkruid in rijstvelden waar geen boom te vinden is. En als ik het verspreidingskaartje zie komt Aziatische veldkers overal voor. Waarom zou dat in Denemarken anders zijn?
Ecologie & Verspreiding
Ecologie & Verspreiding
Aziatische veldkers is een vroegbloeiende soort die als een van de eerste "veldkersen" in bloei komt. In zachte winters is ze midden in de winter, bloeiend aan te treffen in tuinen, kwekerijen, op begraafplaatsen en langs gevels in de stad. Hoe of wanneer de Aziatische veldkers in Nederland terecht is gekomen, weten we niet. De aanwezigheid van planten in tuincentra, waar ze als ‘onkruid’ tussen de aangeboden containerplanten staat, doet vermoeden dat ze als verstekeling is ingevoerd. Ze is voor het eerst in 2009 gemeld. Inmiddels is de soort door heel Nederland aangetroffen. Door haar onopvallende uiterlijk en sterke gelijkenis op twee andere in Nederland voorkomende kleinbloemige veldkersen, Kleine veldkers en Bosveldkers, wordt ze waarschijnlijk vaak over het hoofd gezien. Aziatische veldkers onderscheidt zich van deze veldkersen door de kale bovenkant van de stengelbladen, bij de andere soorten zijn deze kort, aanliggend of schuin afstaand behaard (loep gebruiken). Andere kenmerken zijn de afwezigheid van rozetbladen en de min of meer drielobbige deelblaadjes.
Verspreiding Aziatische veldkers

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten