Blaassilene

Algemeen

De Blaassilene is goed te herkennen aan de sterk opgeblazen kelkbuis met witte kroonblaadjes. De enige planten waar hij mee is te verwarren zijn de Nachtsilene (Silene nutans) en de Avondkoekoeksbloem (Silene latifolia). De nachtsilene heeft een veel minder opgeblazen kelkbuis. En op deze kelkbuis bevinden zich alleen verticale strepen. En hij bloeit natuurlijk, zoals de naam al zegt, s'avonds of bij donker weer. De Avondkoekoeksbloem (Silene latifolia) heeft wel een vergelijkbare opgeblazen kelkbuis maar op die kelkbuis staan ook alleen verticale strepen en de Avondkoekoeksbloem is zeldzaam dus is de kans op verwarring niet zo groot. De (gewone) Blaassilene komt bijna overal voor in Nederland maar niet veelvuldig. Vaak is hij ingezaaid. Hij bloeit in April/Mei tot September. De bloemen zijn dan dag en nacht geopend.

Verklaring Nederlandse naam

De eerste naam laat zich makkelijk verklaren. Het woord "blaas" zegt natuurlijk iets over het uiterlijk van deze plant. De kelkbuis is sterk opgeblazen

Er zijn twee verklaringen voor Silene:

  1. De verklaring voor het woord Silene is niet gemakkelijk. Gelukkig heb ik hulp gekregen van Anne Tanne.be. Het is als volgt. Het is afgeleid van Silenus (Latijn) Hiermee werd bedoeld een Silen, zoals de Satyr (Satyrium) een meestal dronken, dikbuikige en opgezwollen voorgestelde metgezel van Bacchus/Dionysos. De vergelijking zou dan slaan op de opgeblazen kelk van de Silene vulgaris, de Blaassilene dus.
  2. De naam Silene is afgeleid van Sialon (Grieks) en betekent "speeksel". Dit omdat deze plant (netzoals sommige soorten van dezelfde familie) een kleverige stengel of sap heeft. In het Duits heet een Silene dan ook Leimkraut. Dit geldt niet voor elke Silene soort zoals ik hier boven al schreef.

Namen in andere talen

  • English: Bladder Campion, Maiden's Tears
  • Français: Silène enflé
  • Deutsch: Gemeines Leimkraut
  • Espanõl: Colleja
  • Italiano: silene rigonfia, Silene comune, Bubboli
  • Svenska: Smällglim
  • Norsk: Engsmelle
  • Dansk: Blæresmælde

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen: 

  1. Bladder Campion: Bladder betekent "blaas" en Campion "silene", dus het zelfde als bij ons, Blaassilene.
  2. Maiden's Tears: Hiervoor zijn twee verklaringen:
        Een religeuze: De kroonblaadjes van Blaassilene lijken op tranen. Heel specifiek, de tanen van de maagd Maria om de kruisiging van Jesus.
        Een mytische: Tarald zijn oude, en kan worden vertaald tårvållaren. De naam is gebaseerd op de overtuiging dat diverse kleine magische wezens waren bang Tarald, omdat deze wezens, als ze toevallig een Tarald raken, getroffen door een diepe droefheid, dat ze begon te huilen. Om deze reden werd Tarald beschouwd als een van de krachtigste middelen kunnen worden gevonden om småtroll jagen op de vlucht.

De Duitse naam is Gemeines Leimkraut: Dit "algemeen lijmkruid". Waarom deze naam is mij nog onbekend.

Er zijn drie Italiaanse namen. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde namen kunnen ook nog varianten hebben.

  1. Silene Rigonfia. Silene is de Italiaanse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Rigonfla betekent "opgeblazen/zwelling", dat natuurlijk weer slaat op de opgezwollen kelkbuis van deze plant.
  2. Silene comune. Silene is weer de Italiaanse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Commune betekent "algemeen/gewoon".
  3. Bubboli. Dit is een typisch Italiaanse naam voor de "opgeblazen" bloemen.

De Zweedse naam is Smällglim. Dit woord bestaat uit twee delen. Småll wat "klap" betekent. Dit slaat weer op het geluid wat je zou horen als de opgezwollen kelkbuis klapt. Glimm is de algemen Zweedse naam voor Silene.

De Noorse naam is Engsmelle. Eng betekent "veld/weide" en Smelle betekent "blaas/het geluid van blazen". Hiermee wordt de ,dikkere, kroonbuis bedoeld waar de kroonbladen aan vast zitten. Smelle is de algemene naam voor de familie van Silenes

De Deense naam is Blæresmælde. Deze naam bestaat uit twee delen. Blæresmælde betekent "blaas" en Smælde wat "knappen" betekent.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open (pionier) tot grazige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende, vaak min of meer omgewerkte of verstoorde grond (zand, klei of mergel). Ook op zinkhoudende grond.

Groeiplaats
Bermen, zeeduinen (enigszins ruderale duinterreinen), grasland (zinkweiden, voedselarm open hooiland en in pionierstadia van kalkgrasland), iets ruderale plaatsen, afgravingen (steengroeven), langs spoorwegen (spoordijken en spoorwegterreinen), langs holle wegen, braakliggende grond en basaltglooiingen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen. Het meest in Zuid-Limburg. Elders minder algemeen en vaak niet bestendig.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam in de Duinen. Elders tot zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied, in Lotharingen en in delen van de Ardennen.

Wereld
Gematigde en koele streken in Europa, Azië en Noord-Afrika (Atlasgebergte). Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Blaasilene

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's