Blauw glidkruid

Algemeen

Wat ik juist zo typerend vind aan deze plant, en wat ik niet in de boeken of internet tegen kom, is de bloeiwijze. Alleen bij Hengel (Melampyrum pratense) komt dit ook voor. Maar deze plant is absoluut geen familie. Hengel maakt onderdeel van de Bremraapfamilie (Orobanchaceae) en Blauw glidkruid is onderdeel van Lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae; beide namen zijn toegestaan) Bij geen enkele andere plant staan de bloemen zo paarsgewijs naast elkaar als bij Blauw glidkruid. Hij komt bijna overal voor in Nederland en is niet zeldzaam. Alleen in Zeeland en in het noorden van noord-Holland is hij niet te vinden. Zijn diep blauwe kleur onderscheid hem van Trosglidkruid (Scutelaria columnae) en Klein glidkruid (Scutelaria minor). Deze twee zijn ook zeldzaam. Blauw glidkruid bloeit in Juni tot September.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Blauw is natuurlijk de kleur van de plant. Er  bestaat ook een zeldzamere varia die iets wat roze gevlekt is. Het Klein glidkruid (Scutellaria minor).

Er zijn twee verklaringen voor Glid:

  1. Glid komt van "gelid". Vroeger was dit een geneeskruid. Als iemand met verstuiking behandeld werd met dit kruid zette je als het ware het verstuikte gedeelte weer in het gelid en kon het genezen. Er groeien in ons land twee soorten. Blauw Glidkruid en Klein Glidkruid.
  2. Of zou "gelid" slaan op de paarsgewijze bloei?

Namen in andere talen

  • English: Common Skullcap
  • Français:Scutellaire casque
  • Deutsch: Sumpf-Helmkraut
  • Espanõl:
  • Italiano: Scutellaria palustre 
  • Svenska: Frossört
  • Norsk: Skjoldberar
  • Dansk: Almindelig Skjolddrager

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Common Skullcap. Common betekent "gewoon". Dit is ter onderscheiding. Er bestaat namelijk ook een Klein glidkruid (Scutelaria minor). Skullcap betekent "schedelkapje". Deze iets wat lugubere naam slaat op de bovenkant van de bloem die iets wat op een schedelkapje lijkt.

De Franse naam is Scutellaire casquée. Scutellaire is de Franse naam voor de eerste wetenschappelijke naam voor Blauw glidkruid. Casque betekent "valhelm". Een minder lugubere verklaring voor de vorm van de bovenste bloemdelen.

De Duitse naam is  Sumpf-Helmkraut.  Sumpf betekent ook weer "moeras". Dit verwijst naar het feit dat Glidkruid in een vochtige omgeving groeit. En Helmkraut betekent natuurlijk "helmkruid".

De Italiaanse naam is Scutellaria palustre. Scutelaria is de Italiaanse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Palustre is gelijk aan de Latijnse naam dat "moeras" betekent. Dit verwijst ook weer naar het feit dat Glidkruid in een vochtige omgeving groeit. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is  Frossört. Dit betekent "kalotje". Dit is een priestermutsje.

De Noorse naam is Skjoldberar. Skjold betekent "schild" en Berar betekent "drager". Schilddrager heeft te maken met vorm van de bovenste bloemdelen.

De Deense naam is Almindelig Skjolddrager. Amindelig betekent "algemeen" en Skjolddrager betekent "schilddrager"

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot matig beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige tot meestal natte, matig voedselrijke, humeuze, iets kalkhoudende tot vrij zure grond (zand, leem, zavel, veen, klei en stenige plaatsen). Niet op brakke grond.

Groeiplaats
Moerassen (drijftillen), waterkanten (o.a. op stenen of houten beschoeiingen), grasland (weiland en hooiland), bermen, bossen (moerasbossen), ruigten, zeeduinen (duinvalleien), langs spoorwegen, muren (sluismuren), op rottende palen en op uitgebaggerd materiaal.

Verspreiding

Nederland
Algemeen in laagveengebieden en in het aangrenzende rivierengebied. Elders vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied en in Zeeland.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Leemstreek en de Duinen.

Wallonië
Vrij algemeen, maar zeldzaam in Brabant en in de Hoge Ardennen.

Wereld
Gematigde en koudere streken op het noordelijk halfrond.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Blauw glidkruid

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's