Echte valeriaan

Algemeen

Het eerste wat iedereen zegt is geur, katten en rustgevend. Beide kloppen alhoewel niet iedereen de geur kan waarderen. Valeriaan werd toch in de 16e eeuw gebruikt als parfum en als geurstof bij de was. De plant heeft inderdaad een onweerstaanbare aantrekking voor katten. Al is Valeriaan een heel andere plant als Wild kattenkruid (Nepeta cataria).  Dat de plant verwerkt wordt als rustgevend middel is ook bekend. Al in de tweede eeuw na Christus werd dit beschreven. Pas 15 eeuwen later werd dit veelvuldig toegepast.

Echte Valeriaan komt overal in het wild voor in Nederland en is alleen te verwarren met Kleine valeriaan (Valeriana dioica). Deze is echter veel kleiner (logisch!) en heeft eironde wortelbladen.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Het woord "echte" is ter onderscheiding want er bestaat ook een Kleine valeriaan (Valeriana dioica).)

Valeriaan komt van de Latijnse naam voor deze plant, Valeriana officinalis.

Er zijn twee verklaringen voor Valeriana:

  1. Valeriana komt van Valerius de eerste arts die deze plant als medicijn gebruikt heeft.
  2. Valeriana komt van Valere (Latijn) en betekent "gezond/sterk zijn/genezen ".

Namen in andere talen

  • English: Valerian
  • Français: Valériane Officinale
  • Deutsch: Echter Baldrian
  • Espanõl: Valeriana Común
  • Italiano: Valeriana officinalis, Erba gatta
  • Svenska: Läkevänderot
  • Norsk: Legevendelrot
  • Dansk: Læge-Baldrian

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Valerian: Dit is de Engelse vertaling van het tweede gedeelte van de Nederlandse naam.

De Franse naam is Valériane Officinale: Dit is de Franse benaming voor wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Echter Baldrian:  Echter betekent "echte". Balder is een Germaanse god. De plant zou hier naar vernoemd zijn maar dit is lang zo zeker niet. Het woord Echte is ter onderscheid van de Kleine valeriaan (Valeriana dioica).

Er zijn twee Italiaanse namen. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde namen kunnen ook nog varianten hebben.

  1. Valeriana officinalis. Dit is de Italiaanse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.
  2. Erba gatta. Dit betekent "kattenkruid". Deze naam is uiteraard bedoeld om aan te geven dat Valeriaan een onweerstaanbare aantrekkingskracht heeft tot katten. Niet te verwarren met Kattenkruid (Nepeta). Dit kruid is absoluut geen familie. Kattenkruid behoort tot Lipbloemenfamilie (Labiata) en Valeriaan tot de Kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae).

De Zweedse, Noorse naam is nagenoeg gelijk, Läkevänderot/Legevendelrot. Dit betekent "genezen gedraaid wortel". Dus de wortel (rot) van deze (naar de zon) gedraaide (vände) plant geneest (läke/lege).

De Deense naam is Læge-Baldrian.  Læge betekent "arts" en Baldrian is weer afgeleid van Balder, zoals de Duitse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte, zelden droge, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure tot kalkrijke grond (vrijwel alle grondsoorten).

Groeiplaats
Waterkanten (langs allerlei water, o.a. slibrijke oeverwallen en stenen beschoeiingen), grasland (nat verruigd grasland, hooiland en nat, bemest grasland), bermen, dijken, zeeduinen (duinvalleien en duinhellingen), ruigten (natte strooiselruigten), in en langs greppels, moerassen (rietkragen en onregelmatig gemaaid rietland), bossen (grienden, moerasbossen en rivier- en beekbegeleidende loofbossen), kapvlakten, kalkhellingen, heide (langs schelpenpaadjes), in griendknotwilgen, vochtige muren en plantsoenen.

Verspreiding

Nederland
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied en op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het kustgebied.

Wallonië
Vrij algemeen.

Wereld
Gematigde en koelere streken in Europa en Azië. Plaatselijk ingeburgerd in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Echte valeriaan

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten