Algemeen
Als je deze plant ziet kun je er eigenlijk niet naast zitten.... zou je denken. De Engelse alant kan best groot zijn en is eigenlijk nauwelijks te verwarren met andere wilde planten. Goed hij lijkt op een uit de kluiten gewassen exemplaar van Heelblaadjes (Pulicaria dysenterica) maar is veel groter en grover. Één plant lijkt er wel op en dat is de cultivar Griekse alant (Inula helenium). Op papier zijn er verschillen maar in het veld is het niet makkelijk. Dus een goede flora is echt nodig. Engelse alant is inheems en veel zeldzamer dan Griekse alant en komt eigenlijk bijna alleen voor in het grote rivierengebied. Engelse alant bloeit in Juli tot en met September.
Er komen minstens 6 Alant-soorten (Inula) in het wild voor in Nederland:
- Engelse alant (Inula britannica) - Vrij zeldzaam
- Inula conyzae (Donderkruid) - Zeldzaam
- Inula crithmoides (Zee-alant) - Zeer zeldzaam
- Griekse alant (Inula helenium) - Vrij zeldzaam/Soms ingezaaid
- Inula racemosa (Trosalant) - Zeldzaam
- Inula salicina (Wilgalant) - Zeer zeldzaam (twee keer ingezaaid)
Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.
Verklaring Nederlandse naam
Hoe komt een Nederlandse naam tot stand?
Nederlandse plantennamen zijn te vinden op een standaardlijst opgesteld door FLORON en Naturalis. Nieuwe Nederlandse namen voor wilde planten worden niet zomaar gekozen. Een comité van Nederlandse en Vlaamse taxonomen beoordeelt de voorstellen. Zelf een voorstel voor een nieuwe naam doen, mag natuurlijk. Zeker als de nieuwe soort zelf is gevonden. Iedereen vanaf Nederlands sprekend België tot aan Friesland moet tenslotte weten dat het om dezelfde plant gaat.
Vaak hebben planten al een Nederlandse naam. Dat is bijvoorbeeld het geval bij soorten die al geruime tijd in België voorkwamen, en bij cultuurgewassen. Voor namen van cultuurgewassen wordt ook gebruik gemaakt van de Standaardlijst van Nederlandse namen van cultuurplanten van NAK tuinbouw.
De commissie voor Nederlandse Plantennamen bestaat uit de volgende disciplines:
- Naturalis biodeversity center, sectie Botanie, Leiden
- Nationale Plantentuin, Meise (België), 3 personen
- FLORON Nijmegen
Waar de naam Engelse vandaan komt is onbekend. In dit geval moet men terug gaan naar de wetenschappelijk naam Britannica en een verhaal uit de Flora Batava van 1881 Daar staat;

Ook voor het woord Alant is geen eenduidige verklaring. Het lijkt er op dat het een verbastering (via heel veel omwegen) is van het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam, Inula
Meer
Zie ook de wetenschappelijke verklaring
Bevruchting en verspreiding
Hoe bestuiven insecten bloemen?
Eerst een grappig detail. Carl Linnaeus beschreef in zijn publicatie Species Plantarum het plantenrijk verdeeld op basis van het aantal meeldraden stempels in de bloem. Deze publicatie kwam voor het eerst uit in 1753. Pas 20 jaar! later in 1793 beschreef Christian Konrad Sprengel de daadwerkelijke functie van deze meeldraden en het belang hiervan i.c.m. insecten.
De meeste planten worden door insecten bestoven. Maar niet elke plant is geschikt voor elk insect. Hier is over nagedacht! Vingerhoedskruid is bijv. geschikt voor grote bijen e.d. Maar een hommel past nooit in een smalle kelkbuis van bijv. Blauw glidkruid. Elke plant is gebouwd voor bepaalde insecten. Planten met een groot bloem oppervlak zoals bijv. een Klaproos of Madeliefje.
Ook geur is belangrijk voor bestuivers. Denk maar aan de geur van Welriekende nachtorchis. Deze geur lokt Nachtvlinders naar de bloem. Ook Poelruit heeft bijv. een aparte geur die dan weer een specifiek soort bestuiver aan trekt. Sommige planten vinden wij als mensen niet echt prettig ruiken, insecten denken daar anders over. Varkenskers is daar een goed voorbeeld van.
Ook de kleur van de plant is belangrijk. Want wat wij waarnemen ziet een insect anders. Het menselijk oog ziet een deel van het lichtspectrum (tussen de 400 en 750nm) niet wat een insecten-oog wel ziet (tussen de 315 en 400nm). Onderstaande afbeelding geeft dit goed weer.
Juist dit stukje is voor bestuivers erg belangrijk. Wat wij zien als een twee egaal gekleurde bloemen die niet zoveel in kleur van elkaar verschillen ziet een insect als twee totaal andere bloemen. De kleuren geel en wit komen bij circa 58% van de inheemse plantensoorten voor.
UV-licht laat soms precies zien waar die lekkere nectar zich in de bloem bevindt middels honingmerken. Dit zijn specifieke vormen in het midden van de bloem, met donkere lijnen, vlekjes op de kroonbladen. Deze vormen worden in dit deel van het lichtspectrum zichtbaar waar wij egaal gekleurde kroonblaadjes zien. Deze honingmerken zijn soms zichtbaar. Kijk maar naar de gele ringen van Vergeet mij nietjes-soorten of de gele vlek in het hart van een Maartsviooltje. Maar het honingmerk van een Zonnebloem wordt pas zichtbaar in UV-licht.
De bloemen van Engelse alant zijn tweeslachtig (hermafrodiet) maar of zelfbestuiving plaats vind is mij onbekend. De bevruchting vindt voornamelijk plaats door de bestuiving van bloemen middels insecten. Alhoewel op de kruipende wortels kunnen nieuwe planten gevormd worden. In Nederland vindt verspreiding vooral plaats doordat stromend water losgeslagen worteldelen verplaatst, de zaden blijken er weinig kiemkrachtig. Verspreiding via bevruchte zaden vindt dus minder plaats. Als dit wel zo is dan vallen de zaden op de grond en worden voornamelijk verspreid door insecten zoals mieren. Een ander type verspreiding is dat de haken van de schutbladen van het omhulsel (indien aanwezig) haken zich vast aan de haren van passerende dieren, die de zaden zo zelfs over lange afstanden meevoeren. Bovendien kan de wind, dankzij de het vruchtpluis (pappus), indien aanwezig, de zaden over meerdere kilometers verspreiden.
Namen in andere talen
- Frysk: Wylde alant
- English: Meadow fleabane
- Français: Inule de Grande-Bretagne
- Deutsch: Wiesen-Alant
- Espanõl: Inula britannica
- Italiano: Inula britannica
- Svenska: Storkrisslor
- Norsk: ?
- Dansk: Soløje-Alant
Verklaring Buitenlandse namen
De Engelse naam is Meadow fleabane. Dit betekent "weide vlooien verderf/vergif". Het woord gewoon is zo om onderscheid te maken omdat er meer planten in Engeland deze naam hebben gekregen. Namelijk Vlooienverderf. Men verbrandde vroeger deze plant en de rook verdreef dan vlooien en andere insecten. Echter is deze naam bedoeld voor Heelblaadjes (Pulicaria dysenterica). De Engelse alant komt namelijk helemaal niet voor in Engeland. Dit staat beschreven in de paragraaf Verklaring Nederlandse naam. Ja er is één waarneming in het hoge noorden van Engeland na 2020.
Voor de verspreiding van Engelse alant in Engeland zie deze kaart.
De Franse naam is Inule de Grande-Bretagne . Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.
De Duitse naam is Wiesen-Alant. Dit betekent "weide-Alant". Eigenlijk word hier mee bedoeld dat deze plant geen specifieke eisen stelt aan de bodem.
Voor de verspreiding van Engelse alant in Duitsland zie deze kaart.
De Spaanse en Italiaanse naam is onbekend. De Engelse alant komt in deze landen niet voor en de volledige wetenschappelijke naam word hier aangehouden.
De Zweedse naam is onbekend. Er komen wel een variëteiten voor in Zweden met het woord Britannica, Pentanema britannica. Maar of deze hetzelfde is weet ik niet.
De Noorse naam is mij onbekend. Er zijn ook geen waarnemingen in Noorwegen
De Deense naam is Soløje-Alant. Dit betekent "zonne-oog Alant". Een erg leuke naam!
Ecologie & Verspreiding
Ecologie
Bodem
Zonnige, vaak vrij open plaatsen op natte, voedselrijke, vaak verstoorde grond. Vooral op plaatsen met een wisselvallige waterstand (zandige klei, zand en stenige plaatsen, zelden op veen).
Groeiplaats
Waterkanten (langs de rivieren tussen stenen van basaltglooiingen, beekoevers, matig beweide oevers van oude rivierarmen en wielen, frequent overstroomd grasland op zandige oevers, slootkanten, langs tichelgaten en langs Friese meren), natte ruigten, zandige plekken in uiterwaarden, grindbanken, rivierdijken, nat grasland, afgravingen (klei-, zand- en grindgaten), zeeduinen (duinvalleien en aan de rand van grotendeels door duinen omsloten strandvlakten) en langs spoorwegen (spoorwegterreinen).
Verspreiding
Nederland
Vrij zeldzaam in het rivierengebied en zeer zeldzaam op enkele Waddeneilanden en in stedelijke omgeving. Vroeger ook langs enkele meren in het zuiden en midden van Fryslân.
Vlaanderen
Zeer zeldzaam in het Maasgebied.
Wallonië
Mogelijk nog zeer zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.
Wereld
Gematigde en koudere streken in Azië en Europa, maar niet in de meest noordelijke en westelijke delen. Westelijk tot in Nederland en noordelijk tot in Zuid-Scandinavië. (Vrijwel) niet in Engeland, ondanks zijn naam.
Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL
Verspreiding Engelse alant

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten