Gele ganzenbloem

Algemeen

Gele ganzenbloem was in vroeger tijden een plaag en nu een zeldzame soort onder de akker(on)kruiden. "De plant is eene der schadelijkste op de bouwakkers, vooral die met zomerghewassen besteld. Dezelve is, vooral in Duitschland, zo geducht, dat zij meermalen het gehele veld inneemt. Het zaad is onverteerbaar in de mest, even geleijk de herk en andere zaden." Aldus een beschrijving in de Flora Batava deel 6 (1832). De Flora Batava is een geïllustreerd overzicht van alle planten die in Nederland inheems zijn. Het werk is verschenen in afleveringen, die vervolgens tot delen gebonden moesten worden. In totaal zijn 461 afleveringen uitgegeven, met 2240 illustraties.

Het is een echte zomerbloeier met zijn hoogtepunt in Juni tot in de herfst.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Deze (gele) plant bloeit wanneer de jonge ganzen de wei in werden gestuurd, vandaar de naam.

Namen in andere talen

  • English: Corn Marigold
  • Français: Chrysanthème des moissons
  • Deutsch: Saat-Wucherblume
  • Espanõl: Ojos de los sembrados
  • Italiano: Crisantemo campestre
  • Svenska: Gullkrage
  • Norsk: Gullkrage
  • Dansk: Gul Okseøje

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Corn Marigold: Corn betekent "graan" en Marigold wordt vertaald met "goudsbloem". Deze plant werd lang geleden ingevoerd en werd een lastig akkeronkruid tussen het graan (zie het hele verhaal bij Algemeen. Het woord Mari komt eigenlijk van de naam "maagd Maria". De toevoeging van deze naam is mij onbekend. Het woord Gold komt eigenlijk van het oudEngelse woord Golde, "goudkleurig" dus.

De Franse naam is Chrysanthème des moissons. Dit is een combinatie van de het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam en de woorden "van de (graan) oogst".

De Duitse naam is Saat-Wucherblume. Dit betekent "zaad-woekeraarbloem". Duidelijk een verwijzing naar de onverwachte uitbreiding van deze plant na invoering.

De Italiaanse naam is Crisantemo campestre. Dit is de Italiaanse benaming voor weer de wetenschappelijke naam. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Dus hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse en Noorse naam is Gullkrage. Dit betekent "gouden kraag".

De Deense naam is Gul Okseøje. Gul betekent "geel". Okseøje is de Deense benaming voor de het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkarme, zwak zure tot neutrale, goed gedraineerde, lichte grond.

Groeiplaats
Akkers (graan- en hakvruchtakkers), bermen (open plekken of nieuwe bermen), omgewerkte grond, braakliggende grond, ruderale plaatsen, stortterreinen en langs spoorwegen (spoorwegtaluds).

Verspreiding

Nederland
Plaatselijk vrij algemeen in Noord-Brabant en Limburg, zeldzaam in het oosten en midden van het land. Elders is het zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij algemeen in de Kempen en de Maasvallei en vrij zeldzaam in de Leemstreek. Elders zeldzaam of ontbrekend. Duidelijk in aantal afgenomen.

Wallonië
Zeldzaam. Het meest in de Ardennen. Duidelijk in aantal afgenomen.

Wereld
Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Nu ook in West- en Midden-Europa en hier en daar in Noord-Amerika, Midden- en Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Gele ganzenbloem

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's