Gewoon varkensgras

Algemeen

Varkensgras groeit in stervormige matten over de grond.  De sterk vertakkende stengels zorgen dat deze mat steeds groter wordt. Op de knopen vormen zich geen (zoals wel vaak voorkomt) nieuwe wortels. Overal waar stikstof of nitraten in de bodem zit groeit het, en dat is bijna overal. Deze plant bloeit al in Mei tot in de herfst.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Gewoon want er bestaat ook Zandvarkensgras (Polygonum oxyspermum subsp. raii) en nog vele andere ondersoorten.

Dit plantje werd in de 16de eeuw veel gebruikt om varkens te genezen die niet wilde eten, een aftreksel werd ook gebruikt tegen de wormen. Varkensgras is absoluut geen lid amilie van de grassen, wel van De duizendknoopfamilie (Polygonaceae).

Namen in andere talen

  • English: Knotgrass
  • Français: Renouée des oiseaux
  • Deutsch: Vogel-Knöterich
  • Espanõl: Cien nudos
  • Italiano: Poligono centonodi
  • Svenska: Trampört, Fogelknäa,Trampgräs
  • Norsk: Tungras
  • Dansk: Almindelig Pileurt

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Knotgrass: De stengels van dit plantje zijn glad, met gezwollen gewrichten, vandaar de naam Knot wat "knoop" betekent. De tweede naam gras is erg misleidend want Varkensgras 

De Franse naam is Renouée des oiseaux. Renouée betekent vrij vertaald "elke keer opnieuw geknoopt" dat duidt weer op de familieherkomst, de Duizendknopen (Polygonaceae). Des oiseaux betekent "van de vogels".

De Duitse naam is Vogel-Knöterich. Vrij vertaald betekent dit "vogel-met knopen bezet".

De Spaanse naam is Centinodia: Dit is eigenlijk de Spaanse benaming van de eerste wetenschappelijke naam.

De Italiaanse naam is Corregiola: Dit betekent "riem".  Corregiola betekent "riem".  Niet te verwarren met Corrigiola wat Riempjes (Corrigiola litoralis) betekent, een heel ander plantje uit een heel andere familie. Wat Corregiola precies betekent is mij onbekend. Misschien heeft het iets te maken met het uiterlijk. Deze naam komt vaak terug bij planten waarbij de stengel kaal is en met regelmaat een knoop of bloem te zien is.

De Zweedse naam is Trampört: Dit betekent "vertrapt". Ik heb het nergens gelezen maar volgens mij wordt hier het laag bij grond groeiende karakter van de plant bedoeld. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid". 

De Deense naam is  Almindelig Pileurt. Dit betekent "algemene duizendknoop". In Denemarken wordt dit lid van de Duizendknoopfamilie zo genoemd.

De Noorse naam is Tungras. Wat het woord Tun betekent is mij onbekend. Meestal wordt Tungras vertaald met Doorweed.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op vrij droge tot vochtige, voedselrijke, vaak betreden grond (van fijn grind tot zware klei en ook op zandig of kleiig laagveen).

Groeiplaats
Tredplaatsen, braakliggende grond, zeekusten (op vloedmerk), wegkanten, greppels, braakliggende akkers, tussen straatstenen, parkeerplaatsen, goten, afgravingen (open plaatsen), speelvelden en op wegen en voetpaden.

Verspreiding

Nederland
Zeer algemeen.

Vlaanderen
Zeer algemeen.

Wallonië
Zeer algemeen.

Wereld
Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond. Elders op veel plaatsen ingeburgerd.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Gewoon varkensgras

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten