Groot kaasjeskruid

Algemeen

Vroeger stond Malva (Rembert Dodoens maakte al onderscheid tussen de twee soorten Groot maluwe en Cleyn maluwe) bekend als een kruid wat erg handig was om te genezen tegen vele kwalen. Het stond bekend als Herba omniumorbium, wat zoiets betekent als "het kruid voor allerlei ziekten. Reeds Plinius verteld dat een beker van het sap uit de planten getrokken alle ziekten uit het lichaam houdt.

Persoonlijk vind ik de zaaddozen van deze plant het meest opvallen. Groot kaasjeskruid bloeit in Juni tot en met de herfst.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Groot want er bestaan ook kleinere varianten. Het Klein kaasjeskruid bijvoorbeeld. Deze plant groeit vlak boven de grond.

De naam "kaasje" heeft betrekking op de rijpende vrucht, waarvan de zaden als partjes zo fraai aaneensluiten dat ze samen een kaasje lijken te vormen.

Namen in andere talen

  • English:  Common Mallow, blue mallow, high malow 
  • Français: Grande Mauve, Mauve sylvestre
  • Deutsch: Wilde Malve
  • Espanõl: Malva común
  • Italiano: Malva selvatica
  • Svenska: Vanlig rödmalva, Vildmalva, Röd kattost
  • Norsk: Apotekarkattost
  • Dansk: Almindelig Katost

Verklaring buitenlandse namen

Er zijn drie Engelse namen:

  1. Common Mallow: Common betekent "gewoon" en Mallow  is afgeleid van het Oud Engelse "malwe" wat weer geïmporteerd werd uit het Latijnse "malva". Ook kan het van het vroegere Griekse woord μαλάχη (malakhē) wat "mallow" betekent er mee te maken hebben. Beide termen zijn trouwens van Mediterraanse afkomst bedoeld voor een groep planten (Lavatera) die later zijn ingedeeld tot de Malva familie.
  2. Blue mallow: Dit betekent "blauwe mallow". Als je de Paarse bloemen droogt en er bijv. een tinctuur van maakt wordt de kleur Blauw i.p.v. Paars
  3. High mallow: Dit betekent "hoge mallow". Door de ongelofelijke populariteit zijn er heel veel volksnamen voor deze plant. O.a. cheese-cake, cheese-cake flower, cheese-flower, cheese-log, mallow, marsh mallow, pancake plant, zebrina mallow.

Er zijn twee Franse namen:

  1. Grande Mauve: Dit betekent letterlijk "grote paarse". Het Groot kaasjeskruid is net een slag groter dan Klein kaasjeskruid (Malva neglecta) maar het scheelt niet echt veel. Met paars wordt natuurlijk de kleur van de bloemen bedoeld.
  2. Mauve sylvestre: Dit is de een combinatie van weer het woord Mauve (paars) en de twee wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Wilde Malve. Het woord Wilde "in het wild groeiende werd waarschijnlijk gegeven ter onderscheid van de gekweekte variant. Men ontdekte al snel dat deze Malve (Malva sylvestis) erg nuttig was voor voedsel en medische toepassingen. De volksnamen voor deze plant zijn dan ook talrijk, Käslikraut, Hasenpappel, Hanfpappel, Johannispappel, Katzenkäse, Pissblume, Ross-Malve, Mohrenmalve, Algiermalve, Gartenpappel, Malve, Mauretanische Malve, Stockrose etc.

De Spaanse naam is Malva común. Dit betekent "algemene/veel voorkomende Malva".

 Er zijn drie Zweedse namen:

  1. Vanlig rödmalva: Dit betekent "algemene rode malva".
  2. Vildmalva: Dit betekent "wilde malva".
  3. Röd kattost: Dit betekent letterrlijk "rood kat-kaas". Rood is dus min of meer de kleur van de plant. Met Kat-kaas wordt bedoeld dat het een soort "nepkaas" is. Eigenlijk staat de kat in Scandinavië gelijk aan de hond in Nederland. Lees bijv. ook maar Hondspeterselie (Aethusa cynapium). Eigenlijk wordt hier bedoeld "geschikt voor huisdieren, niet voor de mens". Maar natuurlijk wordt hier ook bedoeld dat de vruchtdozen op kazen lijken (zie de verklaring bij de Nederlandse naam) maar het dus niet zijn. 

De Noorse naam is  Apotekarkattost. Dit betekent "apothekerskattost". Een tegenstelling dus. Deze plant stond al heel vroeg bekend om zijn heilzame werking. Het woord Kattost is uitgelegd bij de derde Zweedse naam.

De Deense naam is Almindelig Katost. Dit betekent "algemene katost".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, vaak iets open plaatsen op matig droge tot vochtige, voedselrijke, vaak omgewerkte of betreden, humusrijke en goed doorlatende grond (leem, zavel, klei en stenige grond).

Groeiplaats
Bermen, wegkanten, dijken, akkers (akkerranden), ruigten, puin, braakliggende grond, zeeduinen, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), haventerreinen, industrieterreinen en tussen straatstenen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen, met name in Zeeland. Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Kempen. Het meest in de Polders, de Duinen en de Zand- en Zandleemstreek.

Wallonië
Vrij algemeen, maar zeer zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Oorspronkelijk uit Europa en Azië. Nu in alle werelddelen, in gebieden met een gematigd of substropisch klimaat.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Groot kaasjeskruid

 

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's