Grote boterbloem

Algemeen

Als je Boterbloem in Google intypt blijkt dat er heel veel soorten zijn . 

  • Akkerboterbloem (Ranunculus arvensis)
  • Behaarde boterbloem (Ranunculus pardoes)
  • Blaartrekkende boterbloem (Ranunculus secretaris)
  • Bosboterbloem (Ranunculus polyanthemos subsp. nemorosus)
  • Egelboterbloem (Ranunculus flammula)
  • Grote boterbloem (Ranunculus lingua)
  • Gulden boterbloem (Ranunculus auricomus)
  • Kalkboterbloem (Ranunculus polyanthemos subsp. polyanthemoides)
  • Knolboterbloem (Ranunculus bulbosus)
  • Kruipende boterbloem (Ranunculus repen)
  • Scherpe boterbloem (Ranunculus acris)

Een lange lijst dus!! Dit geeft aan dat als iemand zegt "ik zag een Boterbloem" dan moet het antwoord moet zijn. "Welke van de 11 soorten.  En ze lijken ook nog allemaal op elkaar. (althans een heleboel). Dus bijna overbodig om te zeggen dat een goede flora echt nodig is. Alle Ranunculus soorten zijn giftig voor vee, maar hun onaangename smaak zorgt dat het vee ze vanzelf laat staan. Vergiftiging kan wel optreden wanneer boterbloemen overvloedig voorkomen in reeds afgegraasde weiden waar weinig eetbaars overgebleven is.

Maar als je een echt hoge (meer dan 1 meter) Boterbloem soort met lancetvormige bladeren ziet in het water weet je vrijwel zeker dat dit de Grote boterbloem is. Geen enkele boterbloem wordt zo hoog en is zo groot in omvang. Hij bloeit ook pas vanaf Juni tot en met Augustus (dus veel later dan andere soorten Boterbloemen). Grote boterbloem is niet zeldzaam maar wel met 25 % tot 50 % achteruitgegaan sinds 1950.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Groot want alles is groot aan deze boterbloem. Zowel de bloem zelf als de lancetvormige bladeren.

Het woord Boterbloem zegt iets over de kleur. Hij lijkt/leek op boter. Een mooi verhaal over de gele kleur is te vinden op een pagina van Nature Today.

Namen in andere talen

  • English: Greater Spearwort
  • Français: Grande douve, Renoncule langue
  • Deutsch: Zungen-Hahnenfuß
  • Espanõl:
  • Italiano: Ranuncolo delle canne 
  • Svenska: Sjöranunkel, Åmöga, Åmöja
  • Norsk: Kjempesoleie
  • Dansk: Langbladet Ranunkel

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam Greater Spearwort. Dit betekent letterlijk"grotere speerwort". Spearwort bestaat uit twee delen. Spear betekent "speer". Wort wordt over het algemeen in het Engels gebruikt voor een plant die geneeskrachtige werkingen heeft of waardevol is als voedsel. Deze Boterbloem heeft Speervormige stengelbladeren en is iets veel groter een andere Boterbloem met ongedeelde bladeren, de Lesser spearwort (Ranunculus flammula). De geneeskrachtige werking van deze plant betwijfel ik.

Er zijn twee Franse namen:

  1. Grande douve: Dit betekent letterlijk "grote gracht". Klein want er bestaat ook een grote variant, de Petit douve (Egelboterbloem) met dezelfde voorkeurs plaats van groeien. Het woord Gracht moet niet letterlijk worden gezien. Hiermee wordt de vochtige omgeving bedoeld waar de plant graag in groeit.
  2. Renoncule langue: Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Zungen-Hahnenfuß: Dit betekent "tongen-hanenvoet" Met Tongen worden de lange lancetvormige bladeren bedoeld. Verwijzend naar de tweede wetenschappelijke naam. Hahnenfuß betekent "hanevoet/poot". Veel boterbloemen hebben ingesneden bladeren. Ze zijn soms zo diep ingesneden, dat de bladschijf uit verschillende los­se blaadjes is samengesteld. In dit typische boterbloemblad zag men vroeger enige gelijkenis met een vogelpoot, vandaar de volksnamen Kraaienpoot en Hanenvoet.

De Zweedse naam is Sjöranunkel. Dit betekent "meer/vijver ranonkel. De plant groeit bijna in het water.

De Noorse naam is Kjempesoleie. Dit betekent "reuzen boterbloem".

De Deense naam is Langbladet Ranunkel. Dit betekent "langbladige ranonkel".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op natte, matig voedselrijke, vaak wat kalkhoudende grond of in ondiep, stilstaand of zwak stromend water (laagveen, leem, zand en rivierklei). Vaak op kwelplekken. Zoutmijdend.

Groeiplaats
Moerassen (rietland en aan de rand van laagveenmoerassen), waterkanten (o.a. langs plassen, turfgaten en verlandende sloten), grasland (moerassig grasland), zeeduinen (ontzilte duinvalleien) en bossen (lichte plekken in moerasbossen).

Verspreiding

Nederland
Plaatselijk vrij algemeen in laagveengebieden en de beekdalen in Drenthe en vrij zeldzaam in het rivierengebied. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeldzaam tot zeer zeldzaam. Sterk achteruitgaand.

Wallonië
Zeldzaam tot zeer in Brabant. Sterk achteruitgegaan.

Wereld
Europa, behalve in de meest noordelijke en de zuidelijke delen. Oostelijk tot in Midden-Azië.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Grote boterbloem

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's