Harig wilgenroosje

Algemeen

Hetgeen mij altijd als eerste opvalt bij deze plant is de zeer harige kruisvormige stamper (de stempel om precies te zijn). Voor de rest is het een kwestie van goed determineren. Maar als hij bloeit is hij makkelijk te herkennen. Hij bloeit in Juni tot en met September.

Als je de wetenschappelijke naam Epilobium intypt in Google kom je snel tot de plant Epilobium ciliatum (Beklierde basterdwederik). Er zijn echter meningsverschillen over de juiste afbakening van dit geslacht. Zo wordt de soort Wilgenroosje in de Flora van België, Luxemburg, Noord-Frankrijk en de aangrenzende gebieden wel tot dit geslacht gerekend als Epilobium angustifolium en in de Heukels' Flora van Nederland tot een ander geslacht als Chamerion angustifolium. In de Benelux telt dit geslacht negen tot elf soorten.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

De verklaring is logisch. De bladeren lijken op die van een wilg, en de groeiplaats is ook vaak bij wilgen. De plant is absoluut geen roos, maar is wel een opvallende bloem (als een roos) tussen al dat groen en naast die wilgen. En natuurlijk harig, zelfs de stamper!!

Een mooi verhaal over deze plant komt van natuurverhalen.nl

In de zomer zijn vele vlakten en open plekken prachtig rozerood gekleurd door de bloemtrossen van de wilgenroosjes. Het ontstaan van het wilgenroosje is een romantisch verhaal.

Lang, lang geleden leefde aan de rand van het bos, te midden van prachtige bloemen een elfenfamilie in een wilde rozenstruik. Op warme zomerdagen speelden de kleine elfjes in de koele schaduw van het bos, aan de rand van een meertje. Op een mooie dag speelde een elfje aan de voet van een oude grote wilg, toen ze blij verrast een klein kaboutertje naar beneden zag klimmen. Sinds die dag speelden het elfje en het kaboutertje op alle warme dagen samen in het koele bos.
Toen zij groter groeiden werden ze verliefd op elkaar. Zij vertelden het aan hun ouders dat ze samen wilden gaan wonen. De verbazing en ontzetting bij de wederzijdse ouders was zo groot dat ze het hun kinderen verboden. Elfen en kabouter trouwen niet met elkaar! Elfen trouwen met elfen en kabouters met kabouters.
Het bedroefde elfje en de verdrietige kabouter vroegen de elfenkoningin om raad en goedkeuring. Deze zei: "een kabouter en een elfje op één kussen, daar zit de duivel tussen". De kabouter ging terug naar zijn wilg en treurde wekenlang, waardoor zijn wilg in een treurwilg veranderde. Ook het elfje ging terug naar haar rozenstruik aan de rand van het bos en huilde dagenlang. De elfenkoningin kon deze droefenis niet aanzien en trok op een heldere herfstdag naar de kabouterkoning voor overleg. Gezamenlijk besloten zij in grote wijsheid dat de twee voor altijd samen mochten leven, maar niet in de gedaante van elf en kabouter maar in een nieuwe gedaante: in de vorm het Wilgenroosje. Dankbaar en gelukkig aanvaarden ze het voorstel.
En zo leefden ze nog lang en gelukkig en kregen vele nakomelingen.

Namen in andere talen

  • English: Great willowherb, Codlins and cream
  • Français: Epilobe hirsute
  • Deutsch: Zottiges Weidenröschen
  • Espanõl:
  • Italiano:
  • Svenska: Rosendunört
  • Norsk: Stormjølke
  • Dansk:Lådden Dueurt

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Great hairy willow-herb. Dit "betekent "grotere harig wilgen-roosje". Groter ter onderscheid van een andere "willowherb" die in Nederland een andere naam heeft, de Beklierde basterdwederik (Epilobium ciliatum), die inderdaad veel kleiner is. Het Harig wilgenroosje is het zelfde als de Nederlandse naam.
  2. Codlins and cream. Codlins betekent "val/moes appel" en Cream betekent "room (ig)". Deze namen verwijzen naar de frisse appelgeur die vrijkomt als je een blad van deze plant fijnwrijft.

De Franse naam is Epilobe hirsute. Deze naam is gelijk aan de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Zottiges Weidenröschen. Dit betekent "harig weideroosje".

De Zweedse naam is Rosendunört. Rosen betekent "roosje". Dunört bestaat uit twee woorden Dun wat "dons" betekent en Ört wat "kruid" betekent, dus Kruid van dons wat natuurlijk weer verwijst naar Harig Wilgenroosje.

De Noorse naam is Stormjølke. Stor betekent "groot" en Mjølke betekent "melken". Dit vind ik persoonlijk een vreemde naam omdat de Epilobium familie niks te maken heeft met melksap. Wel is de bloem enig sinds bleek (roze).

De Deense naam Lådden Dueurt. Dit betekent "harig wilgenroosje". Dit is de Deense benaming voor de wetenschappelijke naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige tot meestal natte, voedselrijke tot zeer voedselrijke, zwak zure tot kalkrijke grond. De plant verdraagt enig zout (alle grondsoorten).

Groeiplaats
Omgewerkte grond, waterkanten (greppels, beken, rivieren, kanalen, sloten, oeverwallen en kribben), bronnen, ruigten (natte ruigten), moerasen (verruigd rietmoeras en zeggenmoerasssen), afgravingen, braakliggende grond, langs spoorwegen (spoorbermen), kanaalbermen, plantsoenen, zeeduinen (struwelen in duinvalleien en langs infiltratiekanalen in duinwaterwingebieden), bosranden (langs essen- en elzenbosjes), pas drooggevallen grond in voormalige zeearmen, ruderale plaatsen en moestuinen.

Verspreiding

Nederland
Algemeen.

Vlaanderen
Algemeen.

Wallonië
Algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Gematigde en warmere streken in Europa, Azië en Afrika. Ingevoerd in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de wetenschappelijk verklaring.

Verspreiding Harig wilgenroosje

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's