Holosteum umbellatum (Dolden-Spurre) IMG 36728


Algemeen

Heelbeen behoort tot de anjerfamilie (Caryophyllaceae). De plant komt voor op droge, voedselarme, lemige of stenige zandgrond op begraafplaatsen, zandduintjes, bouwland en langs spoorwegen maar deze omschrijving dekt niet de lading aan de eisen die deze plant stelt aan de bodemgesteldheid. De soort staat namelijk te boek als zeldzame soort en is te vinden op de Rode lijst als bedreigd.

Verklaring Nederlandse naam

Heelbeen is de letterlijke vertaling van de wetenschappelijke naam van deze plant, Holosteum, wat waarschijnlijk slaat op de wat knokige uiteinde van de stengelleden.

Namen in andere talen

  • English: Jagged chickweed
  • Français: Holostée en ombelle
  • Deutsch: Doldige Spurre
  • Espanõl:
  • Italiano:
  • Svenska: Fågelarv
  • Norsk: Fuglearve
  • Dansk: Skærmarve

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Jagged chickweed. Jagged betekent "getand". De kroonbladen van deze plant zijn enigzins gekarteld aan de top. Chickweed is een algemene Engelse term die wordt gebruikt voor kruid dat zowel wilde als kooivogels eten. De zaden de jonge toppen en bladeren. Meestal krijgt de Vogelmuur (Stellaria media) de naam chickweed. Ter onderscheid is dus de naam Jagged toegevoegd.

De franse naam is Holostée en ombelle. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.  

De Duitse naam is Doldige Spurre. Doldige klomt van Dolde dat "scherm" betekent. Spurre is een algemene Duitse term voor "kruid". Deze plant is absoluut geen Schermbloemige maar lid van de Anjerfamilie (Caryophyllaceae). Maar als je de plant ziet zou je het wel denken.

De Zweedse naam is Fågelarv. Dit is de Zweedse term voor de algemene naam Chickweed die wordt uitgelegd bij de Engelse naam. Fågel betekent namelijk vogel en Arve betekent letterlijk erfgoed maar het is een algemene Scandinavische term voor Kruid. 

De Noorse naam is Fuglearve. Ook dit is de Noorse term voor de algemene naam Chickweed die wordt uitgelegd bij de Engelse naam. Fugle betekent ook "vogel" en Arve betekent letterlijk erfgoed maar het is een algemene Scandinavische term voor Kruid.

De Deense naam is Skærmarve. Dit betekent "schermkruid". Het woord Scherm wordt bij de Duitse naam uitgelegd. Arve betekent letterlijk erfgoed maar het is een algemene Scandinavische term voor Kruid.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, zelden licht beschaduwde, open plaatsen op droge, voedselarme, neutrale tot zwak zure, vaak stenige grond (leem, lemig zand, fijn grind, löss en steenachtige plaatsen).

Groeiplaats
Akkers (graanakkers), oude begraafplaatsen, boomkwekerijen, grasland (open plekken), dijken (open plekken), rivierduinen, duintjes langs het IJsselmeer, zeeduinen (binnenduinen), wegranden, langs holle wegen, begraafplaatsen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen en grindpaadjes langs spoorwegen), muren en braakliggende grond.

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam in het oostelijke rivierengebied. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam.

Wallonië
Zeldzaam in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders uiterst zeldzaam.

Wereld
Van de steppegebieden bij de Kaspische en de Zwarte Zee door het Middellandse-Zeegebied tot in Midden-Europa, noordelijk tot in Zuid-Scandinavië.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Heelbeen

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten