Holwortel

Algemeen

De soort is nauw verwant aan de Vingerhelmbloem (Corydalis solida). De Vingerhelmbloem is van Holwortel te onderscheiden door de handvormig ingesneden schutblaadjes van de bloemen. De naam is dan ook een verwijzing naar deze schutblaadjes. Holwortel is dan ook donkerder paars en iets vorser. Helaas is dit de regel maar uitzonderingen komen vaak voor. Ieder jaar is er op Facebook e.d. weer een discussie of de gevonden plant Holwortel of Vingerhelmkruid is (zie o.a. dit Facebookbericht). Beide zijn echte Stinzenplanten en bloeien in Maart, April en Mei.

Verklaring Nederlandse naam

De naam slaat op de "wortel" van de plant. Dit is eigenlijk een knol die hol is van binnen. Dit in tegenstelling tot de Vingerhelmbloem (Corydalis solida). Deze bloem lijkt heel veel op de holwortel en heeft ook een knol als "wortel", maar deze is niet hol van binnen.

Namen in andere talen

  • English: Bulbous Corydalis
  • Français: Corydale creuse
  • Deutsch: Hohler Lerchensporn
  • Espanõl:
  • Italiano: Colombina cava
  • Svenska: Hålnunneört
  • Norsk: Hol-lerkespore
  • Dansk: Hulrodet Lærkespore

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Bulbous Corydalis. Dit betekent "knolvormige corydalis". Naast Vingerhelmbloem (Corydalis solida), die van dezelfde familie is, heeft deze plant een knolvormige (holle) wortel.

De Franse naam is Corydale creuse. Dit betekent "holle corydalis. Net zoals de Nederlandse naam.

De Duitse naam is Hohler Lerchensporn. Dit betekent letterlijk "holle leeuwerik spoor". Deze naam heeft uitleg nodig. In Nederland en sommige andere landen hebben leden van de familie Corydalis de naam Vogeltje op de kruk e.d. Deze en dus ook de Duitse naam hebben betrekking tot de gelijkenis met een vogelpootje (met spoor) of de gehele vogel. Zie ook de verklaring van een van de wetenschappelijke namen. Omdat het hier de Holwortel betreft wordt het woord Hohler toegevoegd.

De Italiaanse naam is Colombina cava. Als je Colombina vertaald is het afgeleid van "duif". Maar aangezien ik nergens heb kunnen vinden waarom Italiaanse namen de naam Duif (Colomba) in zich hebben en niet Leeuwerik (zoals afgeleid van de wetenschappelijke naam) is dit nog onbekend voor mij. Cava betekent "grot". Verwijzend naar de holle knol van de plant. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is Hålnunneört. Dit betekent "hol nonnenkruid". De naam Håll slaat op de knol van de plant die hol is. Non vanwege het feit dat de plant door nonnen rond 1760 in kloosters hebben geïntroduceerd. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

De Noorse naam is Hol-lerkespore. Dit betekent net zoals de Duitse naam "holle leeuwerik spoor".

De Deense naam is Hulrodet Lærkespore. Dit betekent ook "holle wortel leeuwerik spoor".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, goed doorluchte, matig voedselrijke tot voedselrijke, humeuze en kalkrijke grond (leem, klei en mergel).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen, aan de voet van hellingen, hogere delen van beek- en rivierdalen, beschaduwde slootkanten bij buitenplaatsen en parkbossen), heggen, boomgaarden en kreupelhout.

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam als stinsenplant in de zeekleigebieden in Fyslân en Groningen, langs de Vecht en aan de binnenduinrand. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Niet in Vlaanderen.

Wallonië
Op een paar plaatsen ingeburgerd.

Wereld
Midden-, Oost- en Zuid-Europa, hoofdzakelijk in berggebieden. Holwortel komt van nature voor tot vlak bij de grens van Nederland, in de omgeving van Aken en Bentheim.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Holwortel

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's