Klein springzaad

Algemeen

Er komen meerdere soorten Springzaden voor in Nederland:

  • Tweekleurig springzaad (Impatiens balfourii)
  • Oranje springzaad (Impatiens capensis)
  • Reuzenbalsemien (Impatiens Glandulifera)
  • Groot springzaad (Impatiens noli-tangere)
  • Klein springzaad (Impatiens parviflora)

Groot springzaad is de enige van de drie Balsemiensoorten ( Springzaden=balsemienfamilie (Balsaminaceae)) die hier inheems (hij komt hier van origine voor) is. De Reuzenbalsemien (Impatiens Glandulifera) komt uit India en deze plant, het Klein springzaad (Impatiens parviflora), komt uit Midden-Azië. Deze twee zijn inmiddels ingeburgerd. Maar de laatste tijd komen er een paar bij die niet zo vriendelijk zijn voor ons ecosysteem. Het Tweekleurig springzaad komt hier pas voor sinds 2000 en komt van origine uit India. De Oranje springzaad komt hier pas voor sinds 1999 en komt van origine uit Noord-Amerika. Met name deze twee en de Reuzenbalsemien kunnen de inheemse flora overschaduwen. Om deze invasieve (planten die hier van origine niet groeien) Springzaden uit elkaar te houden heeft Floron een handige determinatiesleutel op de site geplaatst.

Klein springzaad bloeit vanaf Juni tot en met Oktober.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Klein omdat deze plant het kleine broertje/zusje is van het groot springzaad (Impatiens noli-tangere).

Het woord Springzaad heeft te maken met de manier hoe het zaad verspreid wordt. Als de zaden rijp genoeg zijn is een kleine aanraking van een insect of druppel water al genoeg om de zaaddoos te laten barsten zodat de zaden weg kunnen springen (zie filmpje).

reuzenbalsemien33

Namen in andere talen

  • English: Small Balsam
  • Français: Balsamine à Petites Fleurs
  • Deutsch: Kleines Springkraut, Kleinblütiges Springkraut, Sibirisches Springkraut
  • Espanõl:
  • Italiano: Balsamina minore
  • Svenska: Blekbalsamin
  • Norsk: Mongolspringfrø
  • Dansk: Småblomstret Balsamin

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Small Balsam: Dit betekent "kleine balsem". Het is de kleinste onder de (Spring) Balsemienfamilie waartoe deze plant behoort. Balsem is de Engelse afkorting voor deze familie.

Voor de verspreiding van Klein springzaad in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Balsamine à Petites Fleurs. Dit betekent "balsemien met de kleine bloemen".

Er zij drie Duitse namen:

  1. Kleines Springkraut: Dit betekent "klein springkruid".
  2. Kleinblütiges Springkraut: Dit betekent "kleinbloemig springkruid".
  3. Sibirisches Springkraut: Dit betekent "sibersch springkruid".De plant is inheems (hij komt daar van origine vandaan) in Zuid-Siberië en Mongolië en komt sedert 1846 voor op verschillende plaatsen in Europa.

De Italiaanse naam is Balsamina minore. Dit betekent "kleine balsemien". Deze naam is gelijk aan de Engelse naam. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is Blekbalsamin. Dit betekent "bleke balsemien". Vergeleken andere inheemse leden van de Balsemienfamilie (bijv. Groot springzaad (Impatiens noli-tangere)) wordt deze plant in Zweden als bleek van kleur gezien.

Voor de verspreiding van Klein springzaad in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Mongolspringfrø. Dit betekent "mongolisch springzaad". Weer een verwijzing naar de herkomst van deze plant.

De Deense naam is Småblomstret Balsamin. Dit betekent ook "klein bloemig springzaad".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Half beschaduwde tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke, zwak zure grond (zand en veen).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen en beekbegeleidende bossen), bosranden, heggen, houtwallen (voedselrijke zomen), parken, langs holle wegen, tuinen, omgewerkte grond, bij houtzagerijen, aan de voet van muren, enigszins ruderale plaatsen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), ruigten, bij houtransportbedrijven, stortterreinen, zeeduinen en waterkanten (rietkragen langs plassen en kanalen).

Verspreiding

Nederland
Algemeen in het midden van het land en vrij algemeen in het oosten, in de Hollandse duinen en in stedelijke gebieden. Elders zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam, maar plaatselijk vrij algemeen. Zich uitbreidend.

Wallonië
Vrij zeldzaam. Het meest in Brabant.

Wereld
Oorspronkelijk uit Midden-Azië (de westelijke Himalaya). Ingeburgerd in een groot deel van Europa (niet in het uiterste noorden, westen en zuiden) en in Canada.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Klein springzaad

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's