Kleine maagdenpalm

Algemeen

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring

Kleine omdat er ook een Grote maagdenpalm (Vinca major) bestaat.

Er zijn meerdere mogelijke verklaringen:

  • De naam steunt op het gebruik om bij gestorven, ongehuwde meisjes de plant neer te leggen of te planten.
  • Maagdenpalm werd ook sterk geassocieerd met de dood. Zie bijvoorbeeld de Noorse naam. Het werd ten sterkte afgeraden om een bruidskrans te maken van de plant omdat de bruid dan maar kort zou leven.
  • In het christendom heeft de plant een sacrale betekenis. De plant is aan Maria gewijd. Hij is natuurlijk ook blauw, de heilige kleur van het Christendom.\
  • Het is ook het zinnebeeld van trouw. De plant werd vroeger verwerkt in een krans, die meisjes droegen tijdens een dans/huwelijksfeest (de maagdelijke bruid).  Dit is dan weer precies het tegenovergestelde van de tweede verklaring.

Namen in andere talen

  • English: Dwarf Periwinkle
  • Français: Petite pervenche
  • Deutsch: Kleines Immergrün
  • Espanõl: Pervinca
  • Italiano: Pervinca minore
  • Svenska: Vintergröna
  • Norsk: Gravmyrt
  • Dansk: Liden Singrøn

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Dwarf Periwinkle. Dit betekent "dwerg perwinkle". Dwerg omdat er ook een Grote maagdenpalm (Vinca major) bestaat.

Er zijn meerdere mogelijke verklaringen voor het woord Periwinkle:

  • Volgens de Encyclopedia Britannica komt de naam Perwinkle waarschijnlijk van het Russische Pervinka, wat "eerste" betekent. Maagdenpalm is een van de eerste bloemen die bloeit in de lente. 
  • Het komt van het Middelengelse Pervinkle dat weer is afgeleid van het Oudengelse Pervince dat weer is afgeleid van het Latijnse pervinca. Dit is weer een vervoeging van het hele werkwoord Pervincere wat "alles (het hele grondoppervlak?) veroveren betekent. 

De Franse naam is Petite pervenche. Dit is de Franse benaming voor de Engelse naam.

De Duitse naam is Kleines Immergrün. Dit betekent "kleine altijd groen". Maagdenpalm is winterhard dus altijd groen blijvend. En het gaat hier natuurlijk om de Kleine maagdenpalm.

De Italiaanse naam is Pervinca minore. Dit is de Italiaanse benaming voor de Engelse naam.

De Zweedse naam is Vintergröna. Dit betekent, net als ongeveer de Duitse naam, "winter groen".

De Noorse naam is Gravmyrt. Het woord Grav betekent "graf". Dit omdat de plant erg populair is op begraafplaatsen omdat deze plant prima in de schaduw kan groeien en verder niet veel eisen stelt aan de bodem waar hij groeit. De verklaring voor het woord "myrt" is mij nog onbekend.

De Deense naam is Liden Singrøn. Dit betekent "kleine altijd groene".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Halfbeschaduwde tot beschaduwde plaatsen op vrij droge tot vochtige, matig voedselrijke, humeuze, zwak zure tot kalkhoudende grond (leem en lemig zand) met een goed verterende strooisellaag.

Groeiplaats
Bossen (loofbossen en bij buitenplaatsen), houtwallen, hakhout, heggen, struwelen, langs holle wegen, hellingen, rotsachtige bodems en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, Twente, de Achterhoek en bij Nijmegen. Elders voor het grootste deel niet oorspronkelijk wild, maar verwilderd en ingeburgerd vanuit tuinen.

Vlaanderen
Vrij zalgemeen in de Leemstreek en de Voerstreek. Elders zeldzamer en vaak verwilderd vanuit tuinen.

Wallonië
Plaatselijk vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Midden-Europa, noordwestelijk tot in Nederland en Engeland, zuidelijk tot Noord-Spanje en Zuid-Italië en oostelijk tot in het Zwarte-Zeegebied. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika, Schotland en Zuid-Zweden.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Kleine maagdenpalm

 

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten