Klimopereprijs

Algemeen

De Klimopereprijs is een van de vroegst bloeiende Ereprijzen. Al in Maart is deze al te vinden. Ook in April en Mei bloeit hij nog. Deze plant kent nog twee ondersoorten. De Akkerklimopereprijs (Veronica hederifolia subsp. hederifolia) en de Bosklimopereprijs (Veronica sublomata). Er zijn natuurlijk verschillen maar aangezien dit ondersoorten betreft zijn de verschillen minimaal.

Dit geslacht komt vaak voor, er komen minstens 21 soorten Ereprijs (Veronica) in het wild voor in Nederland:

  • Aarereprijs (Veronica spicata) - Zeldzaam
  • Akkerereprijs (Veronica agrestis) - Algemeen
  • Beekpunge (Veronica beccabunga) - Algemeen
  • Blauwe waterereprijs (Veronica anagallis-aquatica) - Algemeen
  • Bosereprijs (Veronica montana) - Vrij zeldzaam
  • Bosklimopereprijs (Veronica hederifolia subsp. lucorum) - Vrij zeldzaam
  • Brede ereprijs (Veronica austriaca) - Vrij zeldzaam
  • Doffe ereprijs (Veronica opaca) - Zeldzaam
  • Draadereprijs (Veronica filiformis) - Algemeen
  • Gewone ereprijs (Veronica chamaedrys) - Algemeen
  • Gladde ereprijs (Veronica polita) - Vrij zeldzaam
  • Grote ereprijs (Veronica persica) - Algemeen
  • Handjesereprijs (Veronica triphyllos) - Zeer zeldzaam 
  • Klimopereprijs (Veronica hederifolia) - Algemeen
  • Lange ereprijs (Veronica longifolia) - Vrij zeldzaam
  • Mannetjesereprijs (Veronica officinalis) - Algemeen
  • Rode waterereprijs (Veronica catenata) - Algemeen
  • Vreemde ereprijs (Veronica peregrina) - Algemeen
  • Schildereprijs (Veronica scutellata) - Algemeen
  • Tijmereprijs (Veronica serpyllifolia) - Algemeen
  • Veldereprijs (Veronica arvensis) - Algemeen

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

De bladeren van dit plantje hebben enige gelijkenis met die van de Klimop

Er zijn drie verklaringen voor de naam Ereprijs:

  1. Volgens de Belgischer botanist Dodoens verdienen deze planten eer ende prijs oft loff vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Zij zijn dus met alle eer te prijzen.
  2. Een niet zo plausibele verklaring van de naam Ereprijs zou het plantje te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen, winnaars van grote toernooien een krans kregen van de bloemen.
  3. Men beweert dat een Frankische koning, die vele jaren aan een huiduitslag leed, daarvoor op goede raad van een jager dit plantje gebruikte en genas. Toen gaf hij de plant de naam Ereprijs.

Namen in andere talen

  • English: Ivy-leaved Speedwell
  • Français: Véronique à feuilles de lierre
  • Deutsch: Efeu-Ehrenpreis
  • Espanõl: Veronica
  • Italiano: Veronica con foglie d'edera
  • Svenska: Murgrönsveronika
  • Norsk: Bergfletteveronika
  • Dansk: Vedbend-Ærenpris

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Ivy-leaved Speedwell. Dit betekent "klimopvormige bladeren speewell". De Algemene naam voor Hedera helix is Ivy. De herkomst van deze naam komt van het Oud Engelse Ifig, ook gerelateerd aan het Duitse Efeu. Maar de orginele betekenis van beide namen is onbekend. Speedwell is een algemene term die wordt gebruikt voor elke plant uit het geslacht Veronica. Speed betekent "snel" en Well "goed". Het zegt iets over het groeigedrag van dit plantje.

Voor de verspreiding van Klimopereprijs in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Véronique à feuilles de lierre. Dit is een combinatie van het eerste deel van de wetenschappelijke naam en het woord "klimop".

De Duitse naam is Efeu-Ehrenpreis. Dit is de Duitse benaming voor de Nederlandse naam.

De Zweedse naam is Murgrönsveronika. Mugröns komt van Murgröna betekent "klimop". Veronika is het eerste deel van de wetenschappelijke naam.

Voor de verspreiding van Klimopereprijs in Zweden zie deze kaart.

De Italiaanse naam is Veronica con foglie d'edera. Dit betekent "Veronica met bladeren die op die van de Hedera lijken". De Italiaanse benaming van de wetenschappelijke naam. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Noorse naam is  Bergfletteveronika. Bergflette betekent "klimop". Veronika is weer het eerste deel van de wetenschappelijke naam.

De Deense naam is Vedbend-Ærenpris. Vedbend betekent "klimop". Ærenpris betekent natuurlijk weer Ereprijs.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen (ook als pionier) op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkarme tot vaak kalkhoudende grond (lemig zand, leem, zavel, löss, mergel en lichte klei). Bosklimopereprijs: Vooral op beschaduwde, zandige grond.

Groeiplaats
Akkers, tuinen, wijngaarden, grasland (open plekken en onder groepjes bomen in weiland), bermen, dijken, bossen (aan de voet van steile hellingen en bij boomvoeten), heggen, struwelen, houtwallen, kapvlakten, plantsoenen, waterkanten (beschaduwde, zandige oeverwallen van rivieren en beken) en zeeduinen (ruderale plaatsen). Akkerklimopereprijs: Het meest in akkers, maar ook wel op open plekken in grasland.

Verspreiding

Nederland
Algemeen.

Vlaanderen
Akker-klimopereprijs: Algemeen, maar vrij zeldzaam in de Kempen. Bos-klimopereprijs: Algemeen in het midden van het land.

Wallonië
Akker-klimopereprijs: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen. Bos-klimopereprijs: Vrij algemeen in het midden van het land.

Wereld
Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika en in Europa, behalve in het noordoosten en het hoge noorden. Plaatselijk ingeburgerd in de Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Klimopereprijs

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's