Knopig helmkruid

Algemeen

Knopig helmkruid, Harig knopkruid, Voorjaars helmkruid, Knoopkruid, het is allemaal erg verwarrend als je de Nederlandse naam moet onthouden. Daarom biedt de wetenschappelijke naam uitkomst. Knopig helmkruid (Scrophularia nodosa) en Voorjaarshelmkruid (Scrophularia vernalis)zijn familie van elkaar maar bloeien absoluut niet in dezelfde periode. Harig knopkruid (Galinsoga quadriradiata) en (Centaurea jacea) zijn dat niet. Alle vier lijken ze totaal niet op elkaar. Deze plant bloeit in Juni tot en met September.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

De knopige wortelstok van de plant verklaart de Zuid-Hollandse naam Knopig helmkruid. Dit is ook een veelgebruikte naam voor deze plant (vandaar voor deze ene keer een volksnaam).

De bloem van deze plant lijkt op een ridderhelm.

Namen in andere talen

  • English: Common Figwort
  • Français: Scrophulaire noueuse
  • Deutsch: Knotige Braunwurz
  • Espanõl:
  • Italiano: Scrofularia nodosa
  • Svenska: Flenört
  • Norsk: Brunrot
  • Dansk: Knoldet Brunrod

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Common Figwort. Dit  betekent "gewone vijgwortel. Dit kan twee verklaringen hebben:

  1. De wortel van deze plant is knolvormig dus deze is vijgvormig.
  2. De knolvormige wortel werd gebruikt om aambeien (vijgvormig) te genezen. Een oud kruidboek uit 1554 schreef al "Die wortel inghenomen verdroocht ende gheneest die speenen".

De Franse naam is Scrophulaire noueuse. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Knotige Braunwurz. Dit betekent "knopige bruin wortel". Hiermee worden de bruine bloemen (braun) en de knopige wortelstok (het oudduitse Wurz) bedoeld.

De Zweedse naam is Flenört. Flen betekent "knobbel" en  Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid", dus "knobbelkruid".

De Noorse naam is Brunrot. Dit betekent "bruinwortel". Deze naam heeft dezelfde betekenis als de Duitse naam.

De Deense naam is Knoldet Brunrod. Een kleine variatie op de vorige naam, "knopige bruin wortel".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Licht beschaduwde tot zonnige, open plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, humeuze, zwak zure tot neutrale grond (zand, leem, löss, lemige klei en zavel).

Groeiplaats
Bossen (langs bospaden), bosranden, houtwallen, hakhout, struwelen, heggen, kapvlakten, waterkanten, bermen, afgravingen (zandafgravingen), parken en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Nederland
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied, in laagveengebieden en op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Algemeen, maar zeldzaam in het kustgebied.

Wallonië
Algemeen.

Wereld
Het grootste deel van Europa, oostelijk tot in Centraal-Azië. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Knopig helmkruid

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's