Moeraskartelblad

©Martin Stevens


Verklaring Nederlandse naam

De naam heeft natuurlijk alles te maken met de dubbelgeveerde bladeren en de groeiplaats, n.l. in het moerasgebied (trilvenen).

Algemeen

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Namen in andere talen

  • English: Marsh Lousewort
  • Français: Pédiculaire des marais
  • Deutsch: Sumpf-Läusekraut
  • Espanõl:
  • Italiano: Pedicolare palustre
  • Svenska: Kärrspira
  • Norsk: Vanleg myrklegg
  • Dansk: Eng-Troldurt

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam Marsh Lousewort. Dit betekent "moeras luizenwort/kruid". Moeras geeft aan dat deze plant van een vochtige bodem houd. Louse komt van Lus na mial  (Gaelic), Het zou komen van het verhaal dat als schapen er van eten ze geinfecteerd zouden raken met luizen. Wort wordt over het algemeen in het Engels gebruikt voor een plant die geneeskrachtige werkingen heeft of waardevol is als voedsel.

De Franse naam is Pédiculaire des marais. Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Sumpf-Läusekraut. Dit betekent ook "moeras luizenkruid".

De Zweedse naam is Kärrspira. Dit betekent letterlijk "moeras spits". Het woord Spira is in Zweden een benaming voor alle Pedicularissoorten (onderdeel van de bremraapfamilie (Orobanchaceae, Moeraskartelblad is een halfparasiet). Het geeft een beetje het zelfde gevoel als de Kale jonker (Cirsium palustre) in Nederland. De naam Spira werd door Olof Rudbeck de Jongere (hij was de tweede zoon van de koning en Rudbeck was docent van botanicus Carl Linnaeus) gegeven aan de plant als eerbetoon aan koning Karel XII van Zweden na zijn overwinning bij de Slag bij Narva en de oversteek van de Westelijke Dvina.

De Noorse naam is Vanleg myrklegg. Dit betekent "moeras daas/luis in de pels".

De Deense naam is Eng-Troldurt. Dit betekent "weide-troldurt". De naam Trold verwijst waarschijnlijk naar het feit dat, indien aanwezig in grote hoeveelheden in het hooi, deze dit hooi bitter en giftig maakt, dat wil zeggen een "troll" gruweldaad. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, vrij open plaatsen op natte, matig voedselarme, zwak zure grond (venige of humeuze grond: zand, beekklei, komklei en veen). Moeraskartelblad is een halfparasiet, die woekert op de wortels van grassen en cypergrassen.

Groeiplaats
Heide, moerassen (venen en trilveenmoeras), waterkanten, grasland (hooiland) en zeeduinen (duinvalleien).

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in laagveengebieden, zeldzaam op de Waddeneilanden en in Noord-Brabant en zeer zeldzaam in het noordoosten, oosten en midden van het land. Vroeger ook in de Hollandse duinen en in Zuid-Limburg.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.

Wallonië
Zeer zeldzaam.

Wereld
Koude en gematigde streken in Europa en Azië. Ook in Oost-Canada (New-Foundland).

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Moeraskartelblad

 

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten