Reuzenbalsemien

Algemeen

Er komen meerdere soorten Springzaden voor in Nederland:

  • Tweekleurig springzaad (Impatiens balfourii)
  • Oranje springzaad (Impatiens capensis)
  • Reuzenbalsemien (Impatiens Glandulifera)
  • Groot springzaad (Impatiens noli-tangere)
  • Klein springzaad  (Impatiens parviflora)

Groot springzaad is de enige van de drie Balsemiensoorten ( Springzaden=balsemienfamilie (Balsaminaceae)) die hier inheems (hij komt hier van origine voor) is. Deze plant, de Reuzenbalsemien (Impatiens Glandulifera) komt uit India en het Klein springzaad (Impatiens parviflora), komt uit Midden-Azië. Deze twee zijn inmiddels ingeburgerd. De Reuzenbalsemien sinds 1900 tot 1924 en het Klein Springzaad sinds de 19e eeuw. Maar de laatste tijd komen er een paar bij die niet zo vriendelijk zijn voor ons ecosysteem. Het Tweekleurig springzaad komt hier pas voor sinds 2000 en komt van origine uit India. De Oranje springzaad komt hier pas voor sinds 1999 en komt van origine uit Noord-Amerika. Met name deze twee en de Reuzenbalsemien kunnen de inheemse flora overschaduwen. Om deze invasieve (planten die hier van origine niet groeien) Springzaden uit elkaar te houden heeft Floron een handige determinatiesleutel op de site geplaatst.

De Reuzenbalsemien bloeit vanaf Juli tot ver in Oktober.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Dit is de grootste van de Balsemienfamilie (2 à 3 meter) vandaar het word Reuze.

Een eventuele verklaring voor het woord Balsemien is dat het komt van bal-semen. Dit betekend "zaadwerper". Dit heeft te maken met de zaaddoos (zie foto). Als je deze aanraakt, of als er regendruppels op vallen, hij open springt en het zaad wat er in zit als het ware wegwerpt (zie filmpje).

reuzenbalsemien33

Namen in andere talen:

  • English: Himalayan Balsam, Policeman´s-Helmet
  • Français: Balsamine géante
  • Deutsch: Drüsiges Springkraut
  • Espanõl:
  • Italiano: Balsamina ghiandolosa
  • Svenska: Jättebalsamin
  • Norsk: Kjempespringfrø
  • Dansk: Kæmpe-Balsamin

verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Himalayan Balsam. Dit betekent "himalaya balsemien". In de negentiende eeuw is deze plant uit het Himalayagebied en Noord-India als tuinplant ingevoerd. Door de manier van verspreiden en het tegenwoordig gunstigere klimaat is deze plant uitgegroeid tot een invasieve exoot. Voor meer uitleg zie deze unielijst waar de plant sinds 2017 op staat.
  2. Policeman´s-Helmet. Dit betekent natuurlijk "politiehelm". Naar de vorm van de bloem. Hiermee wordt de typische Engelse politie helm (Bobby) bedoeld.

Voor de verspreiding van Reuzenbalsemien in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Balsamine géante. Dit is de Franse benaming voor de Nederlandse naam.

De Duitse naam is Drüsiges Springkraut. Dit betekent "klierachtig springkruid". Het tweede deel van de wetenschappelijke naam verwijst hier naar.

De Italiaanse naam is Balsamina ghiandolosa. Dit is de Balsamina is de Italiaanse benaming voor de familie waar deze plant toebehoort, de Balsaminaceae. Ghiandolosa is de Italiaanse benaming voor het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben. 

De Zweedse naam is Jättebalsamin. Dit betekent "reuzenbalsemien".

Voor de verspreiding van Reuzenbalsemien in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Kjempespringfrø. Dit betekent "reuzenspringzaad".

De Deense naam is Kæmpe-Balsamin. Dit betekent letterlijk "grote strijdende man-balsemien".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige tot natte, voedselrijke tot zeer voedselrijke grond.

Groeiplaats
Bossen, bosranden, ruigten (natte ruigten), aanspoelselgordels in rivierbegeleidende bosjes, waterkanten, uiterwaarden, bij stuwen, verruigende beekdalen, ruigten, plantsoenen, braakliggende grond, steenglooiingen, langs spoorwegen (spoorbermen) en soms in akkers.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen. Het meest in het rivierengebied en in stedelijke gebieden. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924.

Vlaanderen
Vrij algemeen. Het meest in het Maasgebied. Ingeburgerd sinds het begin van de twintigste eeuw.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied.

Wereld
Oorspronkelijk uit Noord-India en het aangrenzende deel van de Himalaya. Ingeburgerd in Europa en Canada.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Reuzenbalsemien

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's