BaldelliaRanunculoides3


Algemeen

Eigenlijk is dit een "gewone" moerasweegbree ondersoort. De andere ondersoort is de Kruipende moerasweegbree (Baldellia ranunculoides supsp. Repens). En u raad het al de Kruipende moerasweegbree heeft kruipende stengels met bloemen en de Stijve rechtopstaande stengels met bloemen. Het geslacht is altijd te onderscheiden door de karakteristieke wantsengeur bij kneuzing. Deze opmerking kom ik regelmatig tegen maar ik zou niet weten wat een "wantsengeur" is. De plant bloeit vanaf Juni tot en met September. De kans op waarneming is niet zo groot. Hij staat te boek als een zeldzame plant die sinds 1950 met 75 % tot 100 % achteruitgegaan. Ook staat hij op de Rode lijst als bedreigd.

Verklaring Nederlandse naam

Stijve geeft dus het verschil aan tussen Kruipende en Stijve moerasweegbree. Ze lijken sterk op elkaar, maar de Kruipende wortelt op de stengelknopen en de Stijve heeft opgaande stengels. 

De naam "moeras" is vanzelf sprekend. De plant bloeit altijd in een zeer vochtige omgeving.

De naam "weegbree" komt uit het Duits of Engels. In het Duits is Weegbree  "Wegebreit" en in het Engels "waybread"  en betekent dus "weg en breed", dus  de plant met de brede bladeren. Dit duidt op de Grote waterweegbree (Alisma plantago-aquatica)die inderdaad brede bladeren heeft.

De verklaring voor de naam "stijve" is mij tot nu toe nog onbekend.

Namen in andere talen

  • English: Lesser Water-plantain
  • Français: Flûteau fausse-renoncule
  • Deutsch: Igelschlauch
  • Espanõl:
  • Italiano: Mestolaccia minore
  • Svenska: Flocksvalting
  • Norsk:
  • Dansk: Almindelig Søpryd

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Lesser water-plantain. Dit betekent "kleinere water-plantain". Het woord Plantain is de Engelse benaming voor weegbree. Het komt van de geslachtsnaam Plantago en is afgeleid van het Latijnse Planta Pedis dat "voetzool" betekent. Dit omdat men het plat tegen de bodem liggende blad met een voetzool vergeleek. Dit sloeg vooral op de Grote weegbree (Major betekent groot/breed) die met zijn brede bladeren algemeen langs wegen voorkomt. Deze soort werd de naamgever voor het gehele geslacht Weegbree, ook voor soorten met smallere bladeren zoals bijv. Smalle weegbree (Plantago lanceolata).

De Franse naam is Flûteau fausse-renoncule

De Duitse naam is Igelschlauch. Dit betekent "egelslang". Na de bloei van deze plant vormen zich egelvormige vruchten. Deze zitten aan het eind van de lange kale stengels die dan weer op een slang lijken. Dit laatste heb ik nog nergens gelezen dus officieel is deze verklaring voor een deel onbekend.

De Zweedse naam is Flocksvalting. Deze naam laat zich een beetje moeilijk vertalen. Flock betekent "groep/umbellatum". Maar de Moerasweegbree is absoluut geen familie van de Schermbloemenfamilie (Apiaceae of Umbelliferae: beide wetenschappelijke namen zijn toegestaan). Waarschijnlijk wordt hier meee bedoeld dat de bloem als een soort parapluutje aan het eind van de stengel zit. Voor de verklaring van het woord Svalting kreeg ik een antwoord van de Facebookgroep van de Svenska Botaniska Föreningen. Svalting is een oude volksnaam voor Alisma plantago-aquatica. Volgens de Royal Swedish Academy was het eerste gebruik van het woordt Swälting, dat "stervende" betekent, in 1760 door botanist Samzelius. Het huidige gebruik van het woord Svalting werd in 1792 gëintroduceert door Samuel Liljeblad (medeoprichter van de Zweedse flora), waarschijnlijk als drukfout. Maar is daarna toch algemeen in gebruik genomen. Waarom het woord Svälting werd gebruikt is onbekend gebleven.

De Noorse naam is

De Deense naam is Almindelig Søpryd. Almindelig betekent "gewoon". Sø betekent "meer", verwijzend naar de zeer vochtige omgeving waar de plant groeit. Pryd betekent gratieus/galant/mooi".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op periodiek overstroomde, matig voedselarme tot matig voedselrijke, meestal zwak zure grond. Ook op blijvend onder water staande plekken (zand, leem en katteklei).

Groeiplaats
Water, waterkanten en moerassen (vennen, 's zomers droogvallende duinplassen, langs en in gegraven poelen, ondiepe plasjes, sloten en waterlopen met min of meer stromend water), afgravingen, ijsbaantjes en grasland (in en langs greppeltjes in drassig hooiland).

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam in de duinen van de Waddeneilanden en Voorne, in laagveengebieden en in het oosten en midden van het land. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam in de Kempen en op enkele plaatsen in de zandige delen van Vlaanderen.

Wallonië
Uitgestorven in Wallonië.

Wereld
In het westelijke Middellandse-Zeegebied en in West-Europa. Noordelijk tot in Schotland en Zuid-Scandinavië.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Stijve moerasweegbree

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten