Potentilla erecta 001


Algemeen

De Tormentil is samen met Kruipganzerik (Potentilla anglica) de enige van de familie Potentilla (Ganzerikfamilei) die maar 4 kroonblaadjes hebben. Kruipganzerik soms 5. Het enige grote verschil is dat de Kruipganzerik behaarde wortelende stengels heeft. Er zijn trouwens wel 12 soorten Ganzeriken te vinden in Nederland. Tormentil bloeit in Juni, Juli en Augustus.

Er komen minstens 13 soorten Ganzerik (Potentilla) in het wild voor in Nederland:

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

De naam Tormentil is afgeleid van Tormentum (Latijn) en betekent "kwelling". De plant werd gebruikt om buikpijn, krampen en andere kwellingen te verhelpen.

Namen in andere talen

  • English: Tormentil
  • Français: Potentille tormentille
  • Deutsch: Blutwurz
  • Espanõl: Tormentilla
  • Italiano: Cinquefoglia tormentilla
  • Svenska: Blodrot
  • Norsk: Tepperot
  • Dansk: Tormentil

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Tormentil. Dit is de Engelse vertaling voor de volledige Nederlandse naam.

Voor de verspreiding van Tormentil in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Potentille tormentille. Dit is de Franse benaming voor het eerste deel van de Wetenschappelijke naam en de Franse vertaling van de Nederlandse naam.

De Duitse naam is Blutwurtz. Dit betekent "bloedwortel". Dit refereert aan de bloedrode kleurstof die ontstaat wanneer men de wortel van deze plant snijdt. De wortel is voorzien van een traditionele anti-inflammatoire geneesmiddelen. Vandaag de dag wordt het nog steeds geconsumeerd in de vorm van thee, siroop, crème of poeder. Sterker nog, een Duits bedrijf in Beieren gebruikt Blutwurz als het belangrijkste ingrediënt van een kruidenlikeur/bitter.

De Spaanse naam is Tormentilla. Deze naam is gelijk aan de Engelse naam.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Cinquefoglia tormentilla. Dit betekend "vijfbladige Tormentil". Het opvallende is dat deze naam precies aangeeft dat dit een Potentilla-soort is met vijf kroonblaadjesblaadjes (zoals ik al bij Algemeen schreef).  En laat nu bijna alle Potentilla-soorten vijf kroonblaadjes hebben behalve deze plant.. Dus waarom juist deze naam is mij onbekend.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Blodrot. Dit betekent ook "bloedwortel". Deze naam is dus gelijk aan de Duitse naam.

Voor de verspreiding van Tormentil in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Tepperot. Dit bedekent "deken/tapijt wortel". Deze naam heeft zijn oorsprong in de oude Noorse "te dekken" , wat "om te stoppen" betekent (eigenlijk de pin in te zetten). Dit verwijst naar gebruik van tormentil als stoppend middel tegen diarree.

De Deense naam is Tormentil. Deze is dus gelijk aan de Nederlandse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op vrij droge tot natte, zure tot zwak zure, meestal licht humeuze, voedselarme, onbemeste grond (zand, leem en veen).

Groeiplaats
Heide (vooral langs paadjes), grasland (schraal grasland, hellinggrasland, gazons en meentweiden), bermen, zeeduinen (duinvalleien en binnenduinweiland), bossen (langs bospaden), bosranden, kapvlakten, waterkanten (langs greppels en slootkanten), langs spoorwegen (spoorbermen), zandige toppen van krijthellingen en moerassen (ijl rietland en trilveenmoeras).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het oosten en midden van het land en in de duinen en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in laagveengebieden. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Vlaanderen
Algemeen in de Kempen. Elders vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wallonië
Algemeen in de Ardennen. Elders vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wereld
In vrijwel heel Europa. Oostelijk tot in Midden-Azië. Ook in Marokko.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Tormentil

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten