Gentiana campestris DSCF1314


Algemeen

Samen met de Kruisbladgentiaan (Gentiana cruciata) en de Slanke gentiaan (Gentianella amarella) komen deze drie Gentiaansoorten uitsluitend aan de kust voor. Je moet wel heel goed zoeken naar deze plant want hij staat te boek als een zeer zeldzame soort die op de Rode lijst staat als bedreigd. Veldgentiaan bloeit pas in Augustus (zoals alle Gentianen) tot en met de herfst.

Verklaring Nederlandse naam

Veld duidt op de voorkeurs plaats van groeien voor deze plant. Dit is natuurlijk kort door de bocht anders zou deze plant veelvuldiger te vinden zijn dan nu. Er zijn dan ook nog meer voorwaarden voor de grondssoort te noemen.

Gentiaan verwijst naar de familie waartoe deze plant behoort (de gentiaanfamilie (Gentianaceae). Volgens het Nederlands Etymologisch Woordenboek komt gentiaan misschien illyr (in het Latijn Illyricumen en het besloeg heel de Adriatische kuststrook van het vroegere Joegoslavië en het huidige Albanië.. De herkomst dat beschreven staat bij het verhaal van Plinius, dat de plant door de koning der Illyriërs Genti(u)s ontdekt zou zijn is niet meer dan volksetymologie. Alhoewel in het Cruijdeboeck deel 3 capitel 12, bladzijde 367-368 van Rembert Dodoens staat doodleuk "Gentius Coninck van Illyrien heeft dit cruyt ierst ghevonden ende tot den gebruyck der medecynen ghebrocht/ ende daer om worddet naer sijnen naem Gentiana ghenaempt."

Namen in andere talen

  • English: Field Gentian
  • Français: Gentiane champètre
  • Deutsch: Feld-Enzian
  • Espanõl:
  • Italiano: Genzianella campestre
  • Svenska: Fältgentiana
  • Norsk: Bakkesøte
  • Dansk: Bredbægret Ensian

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Field Gentian. Dit is de Engelse vertaling van de volledige Nederlandse naam.

De Franse naam is Gentiane champètre. Dit is betekent "landelijke gentiaan".

De Duitse naam is Feld-Enzian. Dit betekent ook "veldgetiaan".

De Zweedse naam is Fältgentiana. Dit betekent ook "veldgentiaan".

De Noorse naam is Bakkesøte. Dit betekent "heuvelsøte". Alle Gentianen behoren in Denemarken tot de Søterotfamilien. Dit zou je kunnen vertalen als de "zoete wortelfamilie". Maar het vreemde is dat niets zoet smaakt aan deze plant. Sterker nog, de wortels staan juist bekend om hun bittere smaak. Er bestaat een mythe hoe deze familie aan zijn naam is gekomen. Vroeger in angstige tijden was ook al bekent hoe bitter de wortels smaakte, maar ook was er het geloof dat er geesten zouden huizen in deze plant. Dus om deze geesten tevreden te stellen kreeg de familie de naam Søte  

De Deense naam is Bredbægret Ensian. Dit betekent "breed bebekerde gentiaan". De twee buitenste kelkslippen zijn veel breder dan de twee binnenste en de keel van de bloemkroon is van binnen gebaard. Door deze twee eigenschappen onderscheidt de veldgentiaan zich hiermee van de andere soorten.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond (zand en mergel).

Groeiplaats
Zeeduinen (grazige duinvalleien en aan de rand van grazige valleitjes in laag duinweiland) en grasland (begraasde krijthellingen en kalkgrasland).

Verspreiding

Nederland
Zeer zeldzaam in de Hollandse duinen tussen Egmond en Goeree en in Zuid-Limburg. Vroeger ook op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Vroeger zeer zeldzaam. In 1946 voor het laatst gevonden op de Sint-Pitersberg.

Wallonië
Zeer zeldzaam op het Waalse deel van de Sint Pietersberg.

Wereld
In Noord-Europa en in berggebieden van Midden- en Zuid-Europa, met een geïsoleerd deelareaal in Nederland en België. Ook op IJsland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Veldgentiaan

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten