Malva alcea08


Algemeen

Van origine is het Vijfdelig kaasjes kruid een vrij zeldzame plant. Maar voor dat u begint te juichen als er zo'n plant in de tuin verschijnt, het is ook een tuinplant. Dat is goed te zien aan de gele stippen op het Floron verspreidingskaartje. Vijfdelig kaasjeskruid bloeit in Juni tot en met September.

Er komen in minstens 7 soorten Kaasjeskruid (Malva) in Nederland in het wild voor: 

Ook de plant Heemst (Althaea officinalis) lijkt veel op diverse Malva soorten. Heemst maakt wel deel uit van de Malvafamilie maar is een andere soort, een Athaea.

Verklaring Nederlandse naam

Het woord vijfdelig kan slaan op de vijfdelig geveerde stengelbladeren of de vijf kelkbladeren. Gek genoeg heb ik dit nog niet gelezen.

De naam "kaasje" heeft betrekking op de rijpende vrucht, waarvan de zaden als partjes zo fraai aaneensluiten dat ze samen een kaasje lijken te vormen.

Namen in andere talen

  • English: Greater Musk-mallow
  • Français: Mauve alcée
  • Deutsch: Spitzblatt-Malve
  • Espanõl:?
  • Italiano: Malva alcea
  • Svenska: Rosenmalva
  • Norsk: Rosekattos
  • Dansk: Rosenkatost

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Greater Musk-mallow. Dit betekent "grotere Muskus-kaasjeskruid. 

Mallow is afgeleid van het Oud Engelse "malwe" wat weer geïmporteerd werd uit het Latijnse "malva". Ook kan het van het vroegere Griekse woord μαλάχη (malakhē) wat "mallow" betekent er mee te maken hebben. Beide termen zijn trouwens van Mediterraanse afkomst bedoeld voor een groep planten (Lavatera) die later zijn ingedeeld tot de Malva familie.

Waarom deze naam is mij onbekend. Deze plant is niet groter dan Muskuskaasjeskruid (Malva moschata), of er wordt iets anders mee bedoeld. De zaden kroon- of stengelbladeren.

De Franse naam is Mauve alcée. Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Spitzblatt-Malve. Dit betekent "spitsbladige Malve". Dit is de enige naam die het iets wat spitsvormige eindblad benoemd van de stengelbladeren. Het woord Malve wordt uitgebreid uitgelegd bij de Engelse naaam.

De Spaanse naam is mij onbekend. Het aantal varianten is zo groot dat ik de meest gebruikte naam niet ken.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Malva alcea. Deze plant komt in Italië zo weinig voor dat waarschijnlijk de wetenschappelijke naam is aangehouden.

De Zweedse, Noorse en Deense naam is min of meer gelijk, Rosenmalva/Rosekattos/Rosenkatost. Dit betekent Rozenmalva/Rozen nepkaas/Rozen nepkaas. Ik neem aan dat het woord Rozen slaat op de gelijkenis met sommige leden van de Rozenfamilie. Geen enkele Malva-soort is familie van de Rozen. Met Kat-kaas wordt bedoeld dat het een soort "nepkaas" is. Natuurlijk worden hiermee bedoeld dat de vruchtdozen op kazen lijken (zie de verklaring bij de Nederlandse naam maar het dus niet zijn. 

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, soms heel licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak omgewerkte grond en op stenige plaatsen.

Groeiplaats
Dijken (rivieren en kanalen), bermen (ruige plaatsen), langs spoorwegen (spoorbermen), ruderale plaatsen, ruigten (humeuze ruigten), heggen, struwelen, stortterreinen en ruïnes.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in het rivierengebied, in Zuid-Limburg en in stedelijke omgeving. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam. Het meest in het oosten van de Leemstreek en in de Maasvallei.

Wallonië
Vrij zeldzaam tot zeldzaam in Lotharingen en de Kalkstreek (de zuidelijke Ardennen en het Maasdal). Elders zeer zeldzaam.

Wereld
In Zuid- en Midden-Europa, van Zuid-Italië en het noorden van de Balkan tot in het Oostzeegebied. Ingeburgerd elders in Europa en in het oosten van Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Vijfdelig kaasjeskruid

Verspreiding Vijfdelig kaasjeskruid

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten