20150510Potentilla argentea1


Algemeen

Aan de naam en het te verwachten uiterlijk denk je dat deze plant sterk lijkt op Zilverschoon (Potentilla anserina). Maar niets is minder waar, de stengel is anders, de beharing is anders etc. Alleen de naam en verwachting lijkt er op. Viltganzerik bloeit alleen in Juni en Juli.

Er komen minstens 13 soorten Ganzerik (Potentilla) in het wild voor in Nederland:

Verklaring Nederlandse naam

Het Vilt is de witte/zilveren beharing die zich op de stengel, stengelbladeren en kelkbladen bevindt. 

Het woord Ganzerik is afgeleid van het Hoogduitse Gänserich, Het betekend mannetjes gans/eend. De plant diende waarschijnlijk als vogelvoer n.a.v. de vorm van de kroonblaadjes. Deze lijken op de poten van een gans/eend.

Namen in andere talen

  • English: Hoary Cinquefoil
  • Français: Potentille argentée
  • Deutsch: Silber-Fingerkraut
  • Espanõl: Argentina
  • Italiano: Cinquefoglia bianca
  • Svenska: Femfingerört
  • Norsk: Sølvmure
  • Dansk: Sølv-Potenti

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Hoary Cinquefoil. Dit betekent "grijze ganzerik". Niet dat deze Ganzerik grijs van kleur is maar door de hoeveelheid haren kleurt de onderkant van de stengelbladeren grijs. Het is een variant op de Engelse naam voor een andere soort Ganzerik, Zilverschoon (Potentilla anserina). Deze heet Silverweed.  Veel leden van de Potentilla-familie (Ganzeriken) heten in Engeland Cinquefoil. Cinque komt van het Latijnse Quinct en betekent "vijf". Foil betekent "blad". Alhoewel Vijfvingerkruid soms kruist met andere Ganzeriken en dan een extra kroonblad vormt. Het aantal "vingers" wil soms ook wel eens wisselenen.

De Franse naam is Potentille argentée. Potentille is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Silber-Fingerkraut. Dit betekent "zilver-vingerkruid". Ook weer zilverkleurig door de haren aan de onderkant van de stengelbladeren. Wat wij Zilverschoon noemen heet in Duitsland Gänsefingerkraut.

De Spaanse naam is Argentina. Dit betekent "argentina". Dit betekent natuurlijk "Argentijn", naar het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam. Alleen kan ik mij niet voorstellen dat een plant met zoveel soortgenoten alleen deze naam heeft in Spanje.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Cinquefoglia bianca. De Italiaanse benaming voor een Potentilla-soort is Cinquefoglia, net als in Engeland. Bianca betekent "blank/wit".

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Femfingerört. Dit betekent "vijfvingerkruid". Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid". De exacte naam van de plant is mij nog obekend.

De Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Sølvmure/Sølv-Potenti. Dit betekent "zilver mure/zilver potentilla". Het woord Mure is mij onbekend.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, min of meer open plaatsen op droge, zwak zure, kalkarme tot iets kalkhoudende, vaak omgewerkte, voedselarme en humusarme grond (zand, grind en andere stenige plaatsen). Op plekken met een laag blijvende vegetatie en is bestand tegen enige betreding.

Groeiplaats
Bermen (langs paden), dijken, grasland (weinig of niet bemeste weiland), verlaten akkers, zeeduinen, afgravingen (zand- en steengroeven), langs spoorwegen (spoorwegterreinen), langs of op oude muren, hellingen, molenbelten, oude mijnterreinen en rotsachtige plaatsen.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam op de zandgronden in Midden-Nederland en zeldzaam in het rivierengebied, in Noord-Brabant en in de Hollandse duinen. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeldzaam. Het meest in de Kempen. Elders vooral langs spoorwegen.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied, de Ardennen, Lotharingen en Brabant.

Wereld
In bijna heel Europa. Westelijk tot in Engeland. Ook in West- en Midden-Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Viltganzerik

Verspreiding Viltganzerik

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten