Senecio erucifolius - plant (aka)


Algemeen

Heel opvallend, deze plant is best wel algemeen maar ik heb hem nooit gezien en ik hoor eigenlijk nooit gehoord in mijn omgeving dat hij is waargenomen. Mijn conclusie is dan ook dat ondanks botanische kennis deze plant vaak over het hoofd wordt gezien. Mede omdat de plant na verloop van de tijd zijn typische beharing verliest. Viltig kruiskruid bloeit in Juli tot en met September

Er komen minstens 11 soorten Kruiskruiden (Senecio) in Nederland in het wild voor:

  • Bezemkruiskruid (Senecio inaequidens) - Algemeen
  • Boskruiskruid (Senecio sylvaticus) - Algemeen
  • Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris/Senecio jacobaea) - Algemeen
  • Klein kruiskruid (Senecio vulgaris) - Algemeen
  • Kleverig kruiskruid (Senecio viscosus) - Algemeen
  • Moerasandijvie (Tephroseris palustris/Senecio congestus) - Algemeen
  • Moeraskruiskruid (Senecio paludosus) - Vrij zeldzaam
  • Rivierkruiskruid (Senecio fluviatilis/sarracenicus) - Zeldzaam
  • Schaduwkruiskruid (Senecio ovatus) - Zeldzaam
  • Viltig kruiskruid (Jacobaea erucifolia/Senecio erucifolius) - Algemeen
  • Waterkruiskruid (Jacobaea aquatica/Senecio aquaticus) - Algemeen

Verklaring Nederlandse naam

Het Viltige zit hem dus in de spinachtige beharing op de stengels en stengelbladeren die in de loop der tijd verdwijnt.

De naam kruiskruid zou te verklaren zijn door het kruisgewijs staan van de bladeren,. Maar over het algemeen is men het ermee eens dat dit een gehoorfout is. De naam komt eigenlijk van de Duitse naam Kreuzkraut wat grijskruid (Senecio) betekent. Omdat de bloemen spoedig na het bloeien zaden vormen waaraan zich grijs zaadpluis bevindt die het geheel een grauw en vergrijsd aanzien geeft.

Namen in andere talen

  • English: Hoary Ragwort
  • Français: Séneçon à feuilles de Roquette
  • Deutsch: Raukenblättriges Greiskraut
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Senecio a foglie di rucola
  • Svenska: Flikstånds
  • Norsk: Smalsvineblom
  • Dansk: Smalfliget Brandbæger

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Hoary Ragwort. Hoary betekent "grijs". Dit vanwege het harige/viltig uiterlijk.Ragword is een Engelse benaming voor een Kruiskruid-soort. Rag betekent "vodde", verwijzend naar de vaak smalle kroonbladen van de bloem. Wort is de algemene benaming in Engeland voor "kruid".

De Franse naam is Séneçon à feuilles de Roquette. Dit is de Franse benaming voor de volledige tweede wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Raukenblättriges Greiskraut. Dit is een variatie op de Franse naam.

De Spaanse naam is mij onbekend.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Senecio a foglie di rucola. Dit is de Italiaanse benaming voor ook de volledige tweede wetenschappelijke naam.

De Zweedse naam is Flikstånds. Flik betekent "tabblad/lipje". Welk gedeelte van de plant hiermee word bedoeld is mij onbekend. Stånds betekent "staande". Hiermee wordt bedoeld dat deze plant erg opvallend omhoog groeit. Hij staat erg rechtopstaand in het veld. Net zoals bijv. Kale jonker (Cirsium palustre) waar hij trouwens absoluut geen familie van is.

De Noorse naam is Smalsvineblom. Smal betekent natuurlijk "smal", verwijzend naar de smalle stengelbladeren. Maar t.o.v. welke plant is mij onbekend. Dit smalle dient waarschijnlijk ter onderscheid. Want Bezemkruiskruid (Senecio inaequidens), juist bekend om de smalle stengelbladeren, heet in Denemarken bijv. Boersvineblom. Svine betekent "zwijnen" en Blom betekent "bloem". Een Noorse hint dat deze plant nergens goed voor is, alleen voor de zwijnen?

De Deense naam is Smalfliget Brandbæger. Dit betekent letterlijk "smalbladige brandbeker". Het Smalbladige wordt bij de Noorse naam uitgelegd. Het woord Brandbaeger is een algemeen Deens woord dat gebruikt wordt om een Senecio soort aan te duiden. Bij alle Senecio-soorten hebben de puntige schutbladen van de bloemkorf (de "beker" waar de bloem in zit) een zwart "aangebrand" uiteinde.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, zelden licht beschaduwde, grazige, soms vrij open plaatsen op matig droge tot meestal vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke grond (klei, mergel, leem, zavel en zand, stenige plaatsen en zelden op veen).

Groeiplaats
Dijken (polderdijken en rivierdijken), bermen (o.a. langs kanalen), grasland (kalkgrasland, vochtig, bemest grasland en verruigd grasland), waterkanten (rivieren, sloten, beken), langs spoorwegen (spoorbermen), opgespoten grond (met kalkrijk zand), struwelen op rivierduinen, grienden, heggen, ruigten, plantsoenen, zeeduinen, rolsteenstranden, drooggevallen zandplaten, kalkhellingen en afgravingen (kleiputten).

Verspreiding

Nederland
Algemeen in Zeeland en aangrenzende gebieden, vrij algemeen in het rivierengebied en in Noordwest-Fryslân en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij algemeen in de Duinen, de Polders en langs de Maas. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wallonië
Algemeen in Lotharingen, de Fagne en Famenne. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wereld
Gematigde streken in Europa, noordelijk tot in Midden-Engeland, het Oostzeegebied en Siberië. Ingeburgerd in Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Viltig kruiskruid

Verspreiding Viltig Kruiskruid

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten