PNBT Lobelia dortmanna kwiat 03.07.10 p


Algemeen

Waterlobelia is een zeer zeldzame plant die maar op een paar plekken in Nederland in het wild voor komt. Hij staat dan ook als ernstig bedreigd op de Rode lijst en is sinds 1950 met 75 % tot 100 % achteruitgegaan.. De oorzaak is bij Ecologie & Verspreiding te lezen. Waterlobelia bloeit maar twee maanden, July en Augustus.

Er komen minstens 4 Lobelia (Lobelia) soorten in het wild voor in Nederland:

  • Blaaslobelia (Lobelia inflata) - zeer zeldzaam/verwilderde tuinplant
  • Gazonlobelia (Lobelia pedunculata ) - zeldzaam/verwilderde tuinplant
  • Tuinlobelia (Lobelia erinus) - vrij zeldzaam/verwilderde tuinplant
  • Waterlobelia (Lobelia dortmanna) - zeer zeldzaam

Verklaring Nederlandse naam

Veel planten hebben bij een deel van de Nederlandse naam de woorden Water/Moeras/Rivier gekregen. Al deze soorten kunnen dan juist daar voorkomen. Eigenlijk word hiermee gezegd dat de betreffende plant een (zeer) natte bodemsamenstelling nodig heeft. De naam dient ook vaak ter onderscheid van andere soorten.

De naam Lobelia is een verwijzing naar de Franse botanicus Matthias de Lobe, een inwoner van Lille. Hij stierf in Londen in 1616. De plant is naar hem vernoemd vanwege zijn grootste verdiensten liggen op het gebied van de genees- en plantkunde. Samen met Rembert Dodoens en Carolus Clusius maakte hij deel uit van het 'Vlaamse botanische driespan' in de 16de eeuw, zij het als minst bekende van de drie.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Namen in andere talen

  • Frysk: Wetterlobelia
  • English: Water Lobelia
  • Français: Lobélie de Dortmann
  • Deutsch: Wasser-Lobelie
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Lobelia dortmanna
  • Svenska: Notblomster
  • Norsk: Botnegras
  • Dansk: Tvepibet Lobelie

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Water Lobelia. Deze naam is gelijk aan de volledige wetenschappelijke naam.

Voor de verspreiding van Waterlobelia in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Lobélie de Dortmann. Ook deze naam is gelijk aan de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Wasser-Lobelie. Dit is de Duitse vertaling van de Nederlandse naam.

De Spaanse naam is mij onbekend. Ik zie ook geen waarnemingen in Spanje.

De Italiaanse naam is Lobelia dortmanna. Deze plant komt niet voor in Italië en heeft dus geen Italiaanse naam dus is waarschijnlijk de wetenschappelijke naam aangehouden.

De Zweedse naam is Notblomster. Dit betekent "nootbloem". Maar Not betekent ook "zegen". Dit is bepaald type visnet, dat vooral gebruikt werd bij de riviervisserij en de visserij op klein water. Met dit net zou de plant voor het eerst zijn "gevangen".

Voor de verspreiding van Waterlobelia in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Botnegras. Dit betekent "bodemgras". Als Waterlobelia net begint te groeien ontstaat er op de bodem van het (stilstaand) water een soort rozet met sprietachtige stengels die erg veel op gras lijken. Waterlobelia is overigens absoluut geen familie van de Grassen.

De Deense naam is tvepibet Lobelie. Dit betrekent letterlijk "twee buisvormige lobelia". Het bijzondere van de Lobelia is dat de stengels naar de bladeren hol zijn en twee luchtkanalen hebben.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen (pionier) in ondiep tot matig diep (soms tot meer dan 1 meter diep), voedselarm, zwak zuur, helder, stilstaand water met een humusarme zandbodem. De groeiplaats kan in de zomer korte tijd droogvallen.

Groeiplaats
Water (vrij grote heidevennen, spoorsloten in heidegebieden, meren, bergmeertjes en zandafgravingen).

Verspreiding

Nederland
Zeer zeldzaam in Noord-Brabant, Noord-Twente en op de grens van Drenthe en Fryslân.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam in de Kempen. Zeer sterk afgenomen.

Wallonië
Uitgestorven.

Wereld
In Noord- en West-Europa tot in Zuidwest-Frankrijk en verder in de koel-gematigde delen van Noord-Amerika, voornamelijk in de nabijheid van de oost- en westkust en van de Grote Meren.

Verspreiding Waterlobelia

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten