Wrangwortel

Algemeen

Deze "kerstroos" bloeit niet met kerst maar pas in Januari tot en met April. Wrangwortel zie je vaak als variant in een tuin maar de wilde plant is zeer zeldzaam. Hij staat dan ook op de Rode lijst als bedreigd en is sinds 1950 met 50 % tot 75 % achteruit gegaan.

Verklaring Nederlandse naam

Er zijn twee verklaringen:

  1. Wrang is het droogstaan van de koeien. Dit wordt veroorzaakt door een bacterie die een ontsteking veroorzaakt in de uier die daardoor geen melk meer geeft. Vroeger werd een stukje wortel van deze plant onder de huid aangebracht om een ontsteking te veroorzaken om zo een andere ontsteking te laten overgaan
  2. De naam komt van een uitspraak van Eli Heimans (een leraar die veel heeft betekende voor de natuurbeleving in Nederland): "doet iemand een hap in de wortel in de mening een delicatesse voor zich te hebben, dan krijgt men het gevoel alsof zijn tong wordt rondgedraaid en uitgewrongen en de tanden met geweld achterste voren in de kaken worden gedraaid".

Namen in andere talen

  • English: Green Hellebore
  • Français: Hellébore vert
  • Deutsch: Grüne Nieswurz
  • Espanõl: Eléboro verde
  • Italiano: Elleboro verde
  • Svenska: Grön julros
  • Norsk: Grøn julerose
  • Dansk: Grøn nyserod 

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Green Hellebore. Dit is de Engelse vertaling van de wetenschappelijke naam. In tegenstelling tot de Kerstroos (Helleborus niger) is deze Helleborus groen van kleur, ook de bloemen dus.

De Franse naam is Hellébore vert. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Grüne Nieswurz. Dit betekent "groene nieswortel". Deze naam verwijst naar een hele andere Hellebussoort, het Stinkend nieskruid (Helleborus foetidus).

De Zweedse en Noorse naam is nagenoeg gelijk, Grön julros/Grøn julerose. Dit betekent "groene kerstroos". Alle helloborus soorten heten in Zweden Julros (kerstroos).

De Deense naam is Grøn nyserod. Dit betekent weer "groene nieswortel", net als de Duitse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, kalkrijke, lemige grond. Groeiend in dikke humuspaketten (vooral op klei en leem, maar ook wel op mergel).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen, hellingbossen, bij buitenplaatsen en op overslaggronden), houtwallen, struwelen, gebergten, dijken (grazige en kleiige plaatsen en bij vruchtbomen), bij bronnen en bij boerderijen.

Verspreiding

Nederland
Zeer zeldzaam in het westelijke deel van het rivierengebied en in Zuid-Limburg.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam. Het meest in de Leemstreek en in de Maasvallei.

Wallonië
Plaatselijk vrij algemeen in Lotharingen en in het Maasgebied. Zeer zeldzaam in Brabant.

Wereld
Gebergteplant uit Midden- en West-Europa. Noordelijk tot in Nederland, oostelijk tot in Oostenrijk en zuidelijk tot Noord-Italië en Noord-Spanje en Noord-Portugal.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Wrangwortel

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten