Algemeen
Het s een wonder dat ik Zilte schijnsprurrie nog nooit heb gezien tijdens een excursie naar Hoek van Holland. Deze plant heeft kennelijk meer nodig dan een zilte vochtige grond. Zilte schijnspurrie is bestand tegen tijdelijke overstroming met zeewater, dus is de plant volledig aangepast aan een zilte omgeving en heeft dit kennelijk nodig. Het grappige is dat je dit goed kan zien aan het verspreidingskaartje. Toen het IJselmeer nog Zuiderzee was werd de plant veel waargenomen (zie blauwe vierkantjes). Na afsluiting middels de afsluitdijk is het water verzoet en is Zilte schijnspurrie nagenoeg verdwenen. De plant is vrij snel te verwarren met Spergula arvensis (Gewone spurrie), maar door goed te determineren is dit snel opgelost. Zilte schijnspurrie bloeit in Mei tot en met de herfst.
Er komen minstens 3 Schijnspurriesoorten in het wild voor in Nederland:
- Gerande schijnspurrie (Spergularia media) - Algemeen
- Rode schijnspurrie (Spergularia rubra) - Algemeen
- Zilte schijnspurrie (Spergularia marina) - Algemeen
Verklaring Nederlandse naam
Hoe komt een Nederlandse naam tot stand?
Nederlandse plantennamen zijn te vinden op een standaardlijst opgesteld door FLORON en Naturalis. Nieuwe Nederlandse namen voor wilde planten worden niet zomaar gekozen. Een comité van Nederlandse en Vlaamse taxonomen beoordeelt de voorstellen. Zelf een voorstel voor een nieuwe naam doen, mag natuurlijk. Zeker als de nieuwe soort zelf is gevonden. Iedereen vanaf Nederlands sprekend België tot aan Friesland moet tenslotte weten dat het om dezelfde plant gaat.
Vaak hebben planten al een Nederlandse naam. Dat is bijvoorbeeld het geval bij soorten die al geruime tijd in België voorkwamen, en bij cultuurgewassen. Voor namen van cultuurgewassen wordt ook gebruik gemaakt van de Standaardlijst van Nederlandse namen van cultuurplanten van NAK tuinbouw.
De commissie voor Nederlandse Plantennamen bestaat uit de volgende disciplines:
- Naturalis biodeversity center, sectie Botanie, Leiden
- Nationale Plantentuin, Meise (België), 3 personen
- FLORON Nijmegen
Het woord Zilte behoeft geen uitleg alhoewel de plant ook wel op andere plaatsen word waargenomen behalve aan de kustlijn, de waddeneilanden en de provincie Zeeland.
De naam schijnspurrie laat zich niet moeilijk verklaren: Schijnspurrie (Spergularia) lijkt op Spurrie (Spergula), maar is het niet helemaal. Spurrie heeft blaadjes die in kransen lijken te staan, bij Schijnspurrie staan de blaadjes tegenover elkaar, zoals dikwijls bij Anjerachtigen.
Over de naam Spurrie kan ik heel kort zijn. Die is moeilijk! Op naturetoday.com staat een heel uitgebreid stuk over Spergula (ria) en (Schijn) Spurrie maar halverwege ook een heel stuk over de verklaring van de Nederlandse naam (Schijn) Spurrie.
Meer
Zie ook de wetenschappelijke verklaring
Namen in andere talen
- Frysk:
- English: Lesser spurrey
- Français: Spergulaire marine
- Deutsch: Salz-Schuppenmiere
- Espanõl: Spergularia marina
- Italiano: Spergularia marina
- Svenska: Saltnarv
- Norsk: Saltbendel
- Dansk: Kødet hindeknæ
Verklaring Buitenlandse namen
zo De Engelse naam is Lesser spurrey. Dit betekent natuurlijk "kleinere spurrie". Dit komt zo omdat in Engeland 'onze Gerande schijnspurrie Greater spurrey heet.
Voor de verspreiding van Zilte schijnspurrrie in Engeland zie deze kaart.
De Franse naam is Spergulaire marine. Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.
De Duitse naam is Salz-Schuppenmiere. Dit betekent "zoute schuppemmiere". Elke soort Schijnspurrie (Spergularia) heet in Duitsland Schuppenmiere met daarvoor het woord om welke soort het gaat. In dit geval dus Salz. Een juiste vertaling voor het woord Schuppenmiere is mij nog onbekend.
Voor de verspreiding van ? in Duitsland zie deze kaart.
De Spaanse naam is Spergularia marina. Ondanks dat er wel degelijk waarnemingen zijn word toch de wetenschappelijke naam aangehouden.
De Italiaanse naam is Spergularia marina. Ondanks dat er wel degelijk waarnemingen zijn word toch de wetenschappelijke naam aangehouden.
De Zweedse naam is Saltnarv. Dit betekent "zournerf". Alle soorten Schijnspurrie heten in Zweden Narv met daarvoor een woord om welke soort het gaat. Het woord Nerf is waarschijnlijk omdat de kroonblaadjes van deze soort vrij smal zijn.
Voor de verspreiding van Zilte schijnspurrie in Zweden zie deze kaart.
De Noorse naam is Saltbendel. Dit betekent "zoutbenig". Alle (Schijn) Spurrie-soorten heten in Noorwegen Been. Ik heb begrepen dat de onderkant van de stengel iets houtig (benig) is dus de naam zal daar wel op slaan. Maar deze manier van etymologie kan natuurlijk niet dus blijft de betekenis onbekend. Ook de Deense naam heeft een vreemde naam met dezelfde strekking.
De Deense naam is Kødet hindeknæ. Hindeknæ heeft dezelfde strekking als het woord Bendel.
Ecologie & Verspreiding
Ecologie
Bodem
Zonnige, open plaatsen op vochtige tot natte, zilte, weinig begroeide en vaak sterk verdichte grond.
Groeiplaats
Hoge, slibrijke kwelders (schorren), waterkanten (zilte plekken in zompige oeverzones en langs beweide sloten), grasland (afgegraven delen van zilt weiland en periodiek overstroomde laagten in zilt weiland), opgespoten grond, gipsdepots, mijnsteenbergen en bermen (langs gepekelde wegen).
Verspreiding
Nederland
Vrij algemeen langs de kust in het Waddengebied en het zuidwesten, vrij zeldzaam in het zeekleigebied en zeldzaam in het binnenland langs autowegen.
Vlaanderen
Vrij zeldzaam langs de kust (Polders en buitendijkse slikken en schorren). Elders zeldzaam.
Wallonië
Sinds kort zeer zeldzaam in Wallonië.
Wereld
Oorspronkelijk uit Europa, Azië en Noord-Amerika. Nu in alle werelddelen (vaak in kustgebieden).
Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL
Verspreiding Zilte schijnspurrie

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten