Zomerfijnstraal

Algemeen

Veel mensen denken bij het zien van deze plant aan het Madeliefje  (Bellis perennis) wat natuurlijk niet zo gek is want hij lijkt er sprekend op. Maar als je Fijnstraal beter bekijkt zie je dat de witte lintbloemen fijner (verrassend!) zijn en dat de stengels ook langer zijn. 

Er komen in Nederland minstens 7 soorten Fijnstraal (Erigeron) in het wild voor:

Verklaring Nederlandse naam

Het is een schot in open doel maar deze plant bloeit midden in de zomer (juli en augustus).

De naam fijnstraal is te danken aan de slanke straalbloemen rondom het gele hartje van buisbloemen. Soms is dit geel erg duidelijk, bijv. bij de deze plant dus en Muurfijnstraal (Erigeron karvinskianus). Soms ook niet echt zoals bij de vele andere fijnstralen.

Namen in andere talen

  • English: Daisy/Tall fleabane
  • Français: Vergerette annuelle
  • Deutsch: Einjähriges Berufskraut
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Céspica annua
  • Svenska: Sommarbinka
  • Norsk: Trådstjerne
  • Dansk: Smalstråle 

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Daisy/Tall fleabane. Zoals bij algemeen beschreven lijkt Fijnstraal sprekend op een grote Daisy=Madeliefje. Fleabane betekent  "vlooien verderf/vergif".  Men verbrandde vroeger deze plant en de rook verdreef dan vlooien en andere insecten. Verschillende andere planten in Engeland hebben een soortgelijke naam. Bijvoorbeeld Heelblaadjes (Pulicaria dysenterica).

Voor de verspreiding van Zomerfijnstraal in Engeland zie deze kaart

De Franse naam is Vergerette annuelle

De Duitse naam is Einjähriges Berufskraut. Einjähriges wordt uitgelegd bij het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam. Berufkraut betekent "beroepskruid". Hiermee word bedoeld dat een beroep gedaan werd gedaan op dit kruid om een bepaalde ziekten/ongemakken te genezen/onderdrukken. 

De Spaanse naam is mij onbekend.

De Italiaanse naam is Céspica annua. Het woord Cespica betekent "struik". Een verwijzing naar de vorm van de plant. Door de vele zijtakken en het bijna houtachtige uiterlijk heeft de plant veel van een struik weg. Dit geldt niet voor elke Fijnstraal. Bijv. de Muurfijnstraal (Erigeron karvinskianus) ziet er heel anders uit en heet toch Cespica in het Italiaans. Na Cespica volgt een woord dat aangeeft om welke soort het gaat. In dit geval Annua. Dit betekent "jaarlijks". De plant komt elk jaar op dezelfde plek terug.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is sommarbinka. Sommar betekent natuurlijk "zomer". De periode wanneer deze plant bloeit. Alhoewel de bloei zich uitbreidt tot ver in het najaar. Het woord Binka is het algemene Zweedse woord dat gebruikt word voor het geslacht Erigeron. Het betekent zoiets als "onkruid in het veld". Voor het woord Binka staat er om welke soort het gaat.

Voor de verspreiding van Zomerfijnstraal in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Trådstjerne. Tråd betekent "draad/garen". Hier worden de zeer smalle lintbloemen mee bedoeld. Stjerne betekent "ster". Aangezien deze plant niets te maken heeft met Grondster heb ik het vermoeden dat dit heeft te maken met de bloem"bodem" van waaruit de zeer smalle lintbloemen steken.

De Deense naam is Smalstråle. Dit betekent  "smalle stralen". Dit slaat op de smalle lintbloemen (smaller dan bijv. het Madeliefje) die rond het gele hartje stralen als de zon.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot soms licht beschaduwde, open plaatsen op vochtige tot natte, voedselrijke, vaak omgewerkte grond (zand, leem, klei en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Dijken (zandige plaatsen, o.a. kanaaldijken), bermen, grasland (uiterwaarden en hooiland), langs spoorwegen (spoorbermen), afgravingen (kalk-, leem- en steengroeven), oude muren, waterkanten (ruige oevers langs rivieren), jonge bosaanplantingen, begraafplaatsen, ruigten (humeuze ruigten) en stortterreinen.

Verspreiding


Nederland
Zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. Eders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam in het Maasgebied en nabij enekele grote steden (met name Antwerpen en Brussel). Eders zeer zeldzaam.

Wallonië
Vrij zeldzaam in Brabant, in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Eders zeer zeldzaam.

Wereld
Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Als sierplant in andere werelddelen ingevoerd en vervolgens verwilderd en ingeburgerd. In Midden-Europa al sinds de 18de eeuw.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Zomerfijstraal

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten