Schwarze Teufelskralle


Algemeen

Over de zeer afwijkende bloemvorm en nog veel meer heeft Jan van Dingenen een zeer interessant stuk geschreven op zijn website. In 2014 is de Zwartblauwe rapunzel een aandachtsoort geweest van Floron. Dit omdat de plant sinds 1950 sterk achteruit is gegaan, namelijk met 50 % tot 75 %. Het is dus een zeldzame soort en staat op de Rode lijst als bedreigd. De plant bloeit alleen maar in Mei en Juni.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Zwartblauw verwijst natuurlijk naar de metaal blauwe kleur van deze plant. Er bestaat ook nog een ondersoort van deze Rapunzel, de Witte rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. spicatum)

Rapunzel komt van Rapum (Latijn) en betekent "raap". Dit naar aanleiding van de vorm van de wortels.

Namen in andere talen

  • English: Black Rampion
  • Français: Raiponce noire
  • Deutsch: Schwarze Teufelskralle
  • Espanõl:
  • Italiano: Raponzolo spigato
  • Svenska: Blårapunkel
  • Norsk: Blåvadderot
  • Dansk: Blå Rapunsel

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Black Rampion. Dit betekent "zwarte raapje". Met Zwart wordt natuurlijk de donkere zwartblauwe bloem bedoeld. Rampion is afgeleid van het middeleeuwse Rapuntium dat later Rapunculus is geworden.Het is een verkleinwoord van Rapum. Hiermee wordt de Raapvormige (verdikte) wortel bedoeld.

De Franse naam is Raiponce noire. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

Er zijn twee Duitse namen:

  1. Schwarze Teufelskralle. Dit betekent "zwarte duivelsklauw". Er bestaat ook nog een ondersoort van deze Rapunzel, de Ährige Teufelskralle (Witte rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. spicatum)).  Ährige betekent "spitse". Deze Rapunzel is duidelijk puntiger qua bloem dan de zwartblauwe
  2. Schwarze Rapunzel. Dit betekent "zwarte rapunzel".

De Zweedse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Blårapunkel/Blå Rapunsel. Dit betekent "blauwe rapunzel".

De Noorse naam is Blåvadderot

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Licht beschaduwde, soms zonnige plaatsen op vochtige tot vrij natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, humeuze grond (leem, zand en mergel).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen, beekbegeleidende bossen en langs bospaden in hellingbossen), grasland (greppelkanten, hooiland, beekdalgrasland, hellinggrasland) en bergweiden), bermen en waterkanten (slootkanten en langs beken).

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in Noord-Drenthe, Noord-Brabant, bij Nijmegen, in het zuiden van Twente en in de Achterhoek.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam, maar plaatselijk iets minder zeldzaam.

Wallonië
Vrij algemeen in de Ardennen en delen van Lotharingen en zeldzaam in het Maasgebied.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Zwartblauwe rapunzel

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten