Achillea ptarmica

Algemeen

Wilde bertram lijkt sprekend op een algemeen voorkomende plant van dezelfde familie, Duizendblad. Maar gelukkig hebben beide planten een totaal verschillend blad. Deze plant heeft een lancetvormig getand blad en Duizendblad heeft een sterk geveerd blad. Als je de bloemen van Wilde bertram van dichtbij bekijkt zie je dat de buisbloemen (midden in) wit/bruin zijn. Dit in tegestelling tot die van het Duizendblad. Deze zijn geel/oranje. Ik schreef al, als je ze van dichtbij bekijkt. Wilde bertram loop je dus zo voorbij want je denkt al gauw dat het Duizendblad is. Alleen als er meer klei in de grond zit of in duingebied (Zeeland, Noord en Zuid-Holland) komt de plant minder voor. En natuurlijk in Flevoland al helemaal nauwlijks!

Hij bloeit in Juli, Augustus en September.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Planten van het geslacht Achillea danken hun naam aan het feit dat de plant werd gebruikt om de wond van Achilles (de krijgsheld van Troje) te behandelen.

De naam ptarmica komt van het Griekse woord ptairo dat "niezen" en "oorzaken niezen" betekent.. De oude naam voor Wilde bertram was dan ook Nieskruid.

Namen in andere talen

  • English: Sneezewort
  • Français: Achillée sternutatoire
  • Deutsch: Sumpf-Schafgarbe
  • Espanõl:
  • Italiano: Millefoglio palustre
  • Svenska: Nysört
  • Norsk:Nyseryllik
  • Dansk: Nyse-Røllike

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Sneezewort. Dit betekent "nieskruid". Het is een verwijzing naar de oude naam voor deze plant "nieswortel". Als je delen van deze plant droogt levert dit eerste klas niespoeder op.

De Franse naam is Achillée sternutatoire. Dit betekent ""achillea die niezen veroorzaakt". Samen met Duizendblad (Achillea milefolium) behoort Wilde bertram tot het geslacht Achillea. Het "niezen" wordt al bij de vorige naam uitgelegd.

De Duitse naam is Sumpf-Schafgarbe

De Zweedse naam is Nysört. Dit betekent "nieskruid". Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid"

De Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Nyseryllik/Nyse-Røllike. Dit betekent "niesrylik/nies/rølike". Rylik/Rølike komt van de Nederduitse Roleke dat verwijst naar de bladeren die oprollen in droogte.

Ecologie & Verspreiding

Wilde bertram prefereert zonnige tot licht beschaduwde, vochtige tot natte, stikstofarme, matig voedselrijke, vaak licht bemeste en meestal zwak zure bodems (laagveen, rivierklei, leem, humusrijk zand en löss). Ze groeit langs greppels en kanalen, in moerassen en natte gras- en hooilanden, in bermen en leemgroeven, in spoorbermen en spoorwegterreinen. Ze vermijdt uitgesproken voedselarme of zware zeeklei, evenals brakke of zeer kalkrijke milieus. Nederland valt geheel binnen het Europese deel van het verspreidingsgebied. De plant is plaatselijk algemeen in het oosten en midden van het land, in het rivierengebied en in laagveengebieden. Elders vrij zeldzaam, maar zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Wadden-, het Deltagebied en op de Veluwe. De soort is achteruitgegaan door diepe ontwatering, zware bemesting en vernietiging van overhoekjes. Wilde bertram werd vroeger gebruikt bij wondgenezing, kiespijn en keelaandoeningen. Er werd ook een krachtig en aanbevolen niespoeder van gemaakt. Verder werd het aangewend bij bloedingen van de baarmoeder en bij bloedwateren.

CC-BY-SA 3.0 René van Moorsel, 2014

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Achillea ptarmica

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's