Arctium minus pubens - Lesser Burdock-Löşlek


Algemeen

Ondanks de schijnbare succesvolle (bijna irritante) eigenschap om overal tegen aan te klitten is deze plant niet overal te vinden  in Nederland. Zeker in het Noorden en in grote delen van noord-Brabant laat hij het afweten. Kennelijk speelt de bodemgesteldheid ook een belangrijke rol. Vroeger werden de wortels van Grote klit veel gegeten. De penwortels kunnen lang worden (soms een halve meter) en men at het in Europa al een soort casave. In Japan geld het echter nog steeds als een maaltijd onder de naam "Takinogawa Long". 

Elk jaar is er weer een discussie op sociale media of het nu Klis of Klit is. Het mag allebei! Al zie ik de laatste tijd een voorkeur (inclusief ikzelf) voor het gebruik van Klit. Er zij meerdere verschillen tussen Gewone/Kleine klit en Grote klit. Maar het voornaamste verschil is wel dat de Grote klit (Arctium lappa) onderscheidt zich van de Gewone klit/Kleine klit (Arctium minus) klit doordat de bladsteel van de rozetbladen bij de Grote klit gevuld en bij de Gewone klit aan de voet hol is. Aangezien dit op zicht het eerste en belangrijkste verschil is kan je onthouden dat de Grote klit Goed gevuld is.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Arctium komt van Arcteilon (Grieks) en betekent "klissoorten". Deze twee zijn weer afgeleid van Arctos (Grieks) en betekent "beer". Dit vanwege de ruwe bladeren en de stekelige bloemhoofdjes die gelijken op de borstelige ruwe berenhuid. Al In 1608 schreef Dodonaeus al: Dit cruydt is in Griex genoemt gheweest Arction omdat de Clissen oft stekende bollekens gelycken de rouwe ende lokachtige hoofden van Beeren.

Minus komt uit het Latijn) en betekent "klein".

Namen in andere talen

  • English: Lesserbburdock
  • Français: Bardane à petites têtes
  • Deutsch: Kleine Klette
  • Espanõl: Lampazo menor
  • Italiano: Lappola bardana minore 
  • Svenska: Liten kardborre 
  • Norsk: Småborre
  • Dansk: Liden Burre

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is

De Franse naam is

De Duitse naam is

De Zweedse naam is

De Noorse naam is

De Deense naam is

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde, vaak vrij open open plaatsen op matig droge tot vochtige, voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, omgewerkte grond.

Groeiplaats
Bermen, ruige dijken, ruigten (humeuze ruigten), bossen (lichte plekken in loofbossen en oeverwalbossen), struwelen, heggen, kapvlakten, zeeduinen, plantsoenen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), braakliggende grond, ruderale plaatsen, puinhopen, aan de voet van vrijstaande of vervallen muren, bij mesthopen en bij bebouwing.

Verspreiding

Nederland
Kleine klit: Zeer zeldzaam in Oost-Nederland en Zuid-Limburg. Middelste klit: Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordoosten.

Vlaanderen
Zeer algemeen.

Wallonië
Algemeen, maar iets minder in de Ardennen.

Wereld
Europa, Noordwest-Afrika, West-Azië en Noord-Amerika. Ook in Nieuw-Zeeland en Australië. Kleine klit: Het meest in Midden-Europa. Ingeburgerd in grote delen van Noord-Amerika. Middelste klit: Met name in West- en Midden-Europa.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Arctium minus

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten