Brassica napus

Algemeen

Koolzaad is een een- of tweejarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De plant lijkt veel op Raapzaad (Brassica rapa subsp. oleifera). Het verschil is echter minimaal en alleen een goede flora bied misschien uitkomst. Gelukkig staat er op de website van Floron een determinatiehulp.

Koolzaad komt oorspronkelijk uit het oostelijke deel van de Middellandse Zee waar de olie werd gebruikt voor consumptie en als lampolie. In India komt koolzaad rond 2000 v. Chr. al voor. De Romeinen kenden de plant. In Midden-Europa komt de plant sinds de veertiende eeuw voor. Vanaf de zeventiende eeuw wordt er een grotere oppervlakte koolzaad verbouwd en is koolzaad het belangrijkste oliegewas in Nederland en Noord Duitsland. In het begin werd de olie echter vooral in olielampen gebruikt. Vanaf het begin van de negentiende eeuw werd de olie ook meer en meer voor voedingsdoeleinden gebruikt. De olie smaakte echter bitter vanwege het hoge gehalte aan erucazuur, waardoor het gebruik voornamelijk beperkt bleef tot lampolie, smeermiddel in stoommachines en voor de productie van zeep. Door het hoge gehalte aan erucazuur was koolzaad ook ongeschikt als veevoer. In de beide wereldoorlogen werd de teelt in Duitsland sterk uitgebreid, vooral voor de productie van margarine. Later kwam er m.b.v. modificatie technieken Koolzaadolie op de mark die wel beter geschikt was voor menselijke consumptie. Een veel uitgebreider verhaal over Koolzaad is te vinden op Wikipedia. Deze plant bloeit vanaf April tot en met Augustus.

Verklaring Wetenschappelijke naam

De herkomst van het woord Brassica is onduidelijk. Misschien komt het wel van het Keltische woord Bresic wat "Kool" betekend.

Het woord Napus (Latijn) betekend "knol/raap" wat iets zegt over de eetbare wortels van de plant.

Namen in andere talen

  • English: Rapeseed
  • Français: Navet
  • Deutsch: Raps
  • Espanõl: Colza
  • Italiano: Colza
  • Svenska: Raps
  • Norsk: Raps
  • Dansk:Raps

verklaring Buitenlandse namen

De namen van Alle landen betekenen hetzelfde, "raap/knol (zaad)".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op vochtige, voedselrijke, omgewerkte grond (zand, leem, zavel en klei).

Groeiplaats
Braakliggende grond, waterkanten (rivieren en sloten), ruderale plaatsen, ruigten (voedselrijke ruigten), bermen en dijken (omgewerkte plaatsen) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen.

Vlaanderen
Verwilderd. Niet ingeburgerd.

Wallonië
Verwilderd en plaatselijk ingeburgerd.

Wereld
Op veel plaatsen verwilderd en plaatselijk ingeburgerd.

Meer

Zie ook Nederlandse verklaring.

Verspreiding Brassica napus

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's