Caltha palustris subsp. araneosa

Algemeen

Deze soort bloeit o.a in getijde gebieden. Dus tijdens excursie langs de oude maas heb ik deze plant massaal gezien. Hij is zo op het oog niet makkelijk te onderscheiden. Eigenlijk zie je de "spinnen" het best gedurende de herfst. Kennelijk is deze plant zo typisch Nederlands dat ik tot nu toe geen namen heb gevonden in andere talen. Dus de verklaring van buitenlandse namen is de verklaring voor de Caltha palustris subsp. Palustris (Gewone dotterbloem).

Verklaring Wetenschappelijke naam

Er zijn wel drie verklaringen voor Caltha:

  1. De Romeinen bedoelde met Caltha, een plant met gele bloemen. Waarschijnlijk de Goudsbloem (Calendula officinalis). Dodoneaus noemde deze plant dus ook Watergoutbloemen.
  2. De naam Catha (latijn) betekent "de gele", wat natuurlijk betrekking heeft op de kleur van de plant
  3. Een andere verklaring is dat Caltha is afgeleid van Calathos (Grieks) wat "korfje op schaaltje" betekent, naar de vorm van de bloemen.

Palustris is afgeleid van Palus (Latijns) en betekent "moeras". Dit slaat op de groeiplaats van de plant, meestal een natte plek in vochtige grond of bij een sloot.

De term subspecies betekent dat er meerdere nauw verwante soorten zijn van één plant, soms met minimale verschillen. Op deze wikipagina wordt dit goed uitgelegd. In dit geval de subspecies araneosa. Dit wordt hierboven al uitgelegd. Er is ook nog een Caltha palustris subsp. palustris. Dit is de Gewone dotterbloem.

Araneosa is Latijn en betekent "bedekt met spinnenwebben".

Namen in andere talen

  • English: Marsh Marigold, Kingcup
  • Français: Populage des marais, Caltha des marais
  • Deutsch: Sumpf-Dotterblume
  • Espanõl: Calta palustre
  • Italiano: Calta palustre
  • Svenska: Kabbleka
  • Norsk: Soleihov
  • Dansk: Eng-Kabbeleje

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Marsh Marigold: March betekent "moeras". Marigold wordt vertaald met "goudsbloem".  Het woord Mari komt eigenlijk van de naam "maagd Maria". Dit woord is waarschijnlijk toegevoegd als toewijding of als dankbaarheid. Het woord Gold komt eigenlijk van het oudEngelse woord Golde, "goudkleurig" dus. Deze "goudsbloem" groeit inderdaad in een zeer vochtige omgeving, meestal aan de waterkant.
  2. Kingcup: Eigenlijk kan je dit het beste vertalen met "koning der boterbloemen". Het is het grootste lid van de familie.

Er zijn twee Franse namen:

  1. Populage des marais De naam Populage komt van het Latijnse Populus wat "populier" betekent. De naam is door botanici van de 16 e eeuw gegeven omdat de plant model stond voor o.a. Plantago (weegbree) en Tussilago ( hoefblad) vanwege de gelijkenis van de bladeren met die van populieren. Des marais betekent "van de moerassen". 
  2. Caltha des marais: Caltha is de eerste wetenschappelijke naam. Des marais betekent weer "van de moerassen".

 De Duitse naam is Sumpf-Dotterblume. Dit betekent "moeras-dotterbloem".

De Spaanse naam is Calta palustre. Dit is de Spaanse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Zweedse naam is Kabbleka. Dit is een heel moeilijke naam waarover al heel veel geschreven is. Het meest in de buurt komt de betekenis van het woord Kabbe (waar Kabbleka van is afgeleid) dat niet in het Nederlands in één woord te vatten is "clumpy". Of dit slaat op de stengel, knoppen of bloemen is onbekend. Het tweede deel van het woord Kabbleka  is Leka. In het Zweeds is dit een tijd lang verkeerd geïnterpreteerd door de verkeerde vertaling "spelen". Later werd dit vertaald als "mooi". Maar ook dit is onzeker.

Er zij twee Noorse namen:

  1. Soleihov. Deze naam bestaat uit twee delen. Solei komt van Soleie wat Boterbloemfamilie betekent waar deze plant toe behoort. Maar wat Solei echt betekent is mij nog onbekend. Hov betekent "hoef". Gek genoeg komt dit in geen enkele vertaling voor. Meestal wordt de naam , vreemd genoeg, vertaald met "sleutelbloem". Hov betekent "hoef" vawege de vorm van de bladeren die op een paardenhoef lijken (een niet bijster orginele benaming omdat heel veel bladeren die vorm hebben).
  2. Bekkeblom. Dit betekent "beek/sloot bloem".

De Deense naam is Eng-Kabbeleje. Het woord Eng betekent "weide". Alhoewel deze weide wel heel vochtig moet zijn. Voor de uitleg van Kabeleje zie de Zweedse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op natte, zeer voedselrijke grond.

Groeiplaats
Waterkanten en moeraasen (in het zoetwatergetijdengebied, in bij hoog water overstroomd rietland).

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam, maar plaatselijk algemeen in de Biesbosch en langs de Oude Maas, ook aan de Friese IJsselmeerkust, in het Lauwersmeergebied en bij de monding van het Reitdiep.

Vlaanderen
Aan de Scheldemond.

Wallonië
Niet in Wallonië.

Wereld
In het kustgebied van West-Europa.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's