Datura stramonium

Algemeen

Als je Doornappel bij Google intypt krijg je onder andere veel zoekresultaten die verwijzen naar de giftige eigenschappen van deze plant. En inderdaad de plant is onderdeel van de nachtschadefamilie ( Solanaceae) en deze zijn allemaal in diverse mate giftig. In dit geval zit het venijn hem in de vrucht (appel) waar zaden in zitten met de giftige stoffen (alkaloïden). Maar wees gerust, door alleen te kijken en de plant te bewonderen gebeurt er niks. Het meest opvallende zijn de lange witte trompetvormige bloemen. Hij bloeit in Juni tot en met September.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Er zijn twee verklaringen voor Datura:

  1. Dathura komt van Dhat (Sanskriet!!), de naam van een sterk werkend gif. De plant is namelijk erg giftig.
  2. De naam Datura is misschien afgeleid van ta-torah (Arabisch!!) en betekent "buisje", met het oog op de vorm van de bloemkroon.

Er zijn drie verklaringen voor Stramonium:

  1. Stramonium stamt af van Strumaria (Latijn) en betekent "krop", wat te maken heeft met de stekelige vrucht.
  2. Andere menen dat Stramonium een samentreksel is van het Griekse Strychnos manikos wat "dol makende "Strychnos" betekent.
  3. De oude Latijnse naam voor Datura stramonium is Solanum manicum. De familie Solanum is erg giftig (dolmakend).

Namen in andere talen

  • English: Jimson weed, Thorn apple
  • Français: Datura stramoine
  • Deutsch: Weißer Stechapfel
  • Espanõl: Estramonio, Tártagos, Toloache
  • Italiano: Stramonio comune 
  • Svenska: Spikklubba
  • Norsk: Piggeple
  • Dansk: Pigæble

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Jimson weed: Jimsonweed is vernoemd naar een geval van vergiftigingen bij de mens in Jamestown, (Virginia) in 1675. Toen soldaten werden vergiftigd door het eten van de plant in een salade en daarna leed delirium en hallucinaties. De zaden en bladeren waren bewust gebruikt om vergiftiging veroorzaken. Het is echter niet bekend of de plant is afkomstig uit Virginia, of wanneer hij door de vroege Europese kolonisten werd verplaatst
  2. Thorn apple: Dit is de Engelse benaming voor de Nederlandse naam.

De Franse naam is Datura stramoine. Dit is de Franse benaming voor de volledige Nederlandse wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Weißer Stechapfel. Dit betekent letterlijk "witte steekappel". Dus een samenstelling van de Witte trompetvormige bloem en de stekelvormige vrucht.

De Spaanse naam is Estramoni. Estramonio is de Spaanse benaming voor de tweede wetenschappelijke naam.

De Italiaanse naam is Stramonio comune. Stramonium is de Italiaanse benaming voor het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam. Comune betekent "gewoon". Dit geeft de suggestie dat er meer soorten zijn. Naar mijn weten zijn die er niet op enkele cultivars na. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is Spikklubba. Dit betekent "stekelige knots" want de vruchten van deze plant zitten niet direct aan de stengel vast maar er zit nog een "stukje" tussen.

De Noorse en Deense naam is beide Piggeple. Dit betekent "stekel-appel".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetaties)op droge tot vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke, omgewerkte, vaak kalkhoudende grond (zand, leem, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Moestuinen, akkers (hakvruchtakkers), zeeduinen, ruigten (voedselrijke ruigten), hellingen, omgewerkte grond, braakliggende grond, plantsoenen, ruderale plaatsen, waterkanten (zand- en grindstrandjes langs rivieren), stortterreinen en puin- en afvalhopen.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam. Het meest in het rivierengebied, in de Hollandse en Zeeuwse duinen en in stedelijke omgeving.

Vlaanderen
Vrij algemeen.

Wallonië
Zeldzaam.

Wereld
Doornappel komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit Noord-Amerika (van Mexico tot Zuidoost-Canada). In 1577 werd de soort vanuit Mexico in Spanje ingevoerd. In Nederland begon de inburgering begin 1700. Nu komt de plant voor in alle werelddelen, in gebieden met een gematigd of warm klimaat.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Datura stramonium

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's