Descurainia sophia

Algemeen

Het grappige is dat ik mij kan bedenken dat ik deze plant gewoon langs een wandelpad vond in het plaatselijke stadsparkje. Sofiekruid groeit goed langs de kust, waar ik niet eens woon. Ik denk dat het met het schelpenpad te maken heeft. Door de lange rechtop staande vruchthauwen is deze plant makkelijk op naam te brengen. Hij bloeit vanaf Mei tot in de herfst.

Verklaring Wetenschappelijke naam

De verklaring voor Descurainia is dat deze plant is vernoemd naar de Franse botanist en medicus Francois Descurain (1658-1740).

Sophia komt van Sphie (Grieks) en betekent "wijsheid". Dit zou daarop slaan op het feit dat het kruid vroeger veel door heelmeesters werd gebruikt als wondhelend middel en zo de titel kreeg van Sophia chirurgorum. Dit betekent "wijsheid der heelmeesters". Vroeger werd gedacht dat deze plant wonden hielp genezen omdat de bladslippen doen denken aan de rafels van een wond.

Ecologie & Verspreiding

Bodem Zonnige, open plaatsen op droge, vrij voedselarme, kalkrijke, verstoorde zandgrond en op stenige plaatsen. Ze verdraagt enige betreding. Groeiplaats Wegranden, bermen (omgewerkte plaatsen), akkers, puin, zeeduinen (open plekken in bermen, begraasde duinen en bij bewoning), muren, ruderale plaatsen, ruigten (kalkrijke ruigten), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), industrieterreinen en haventerreinen. Verspreiding Nederland Plaatselijk vrij algemeen in de duinen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Vlaanderen Vrij algemeen in het kustgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Sterk afgenomen. Wallonië Zeer zeldzaam. Recent niet meer gevonden. Wereld Oorspronkelijk uit Europa en Azië. Nu in alle werelddelen, in gematigde en koude streken.

Namen in andere talen

  • English: Flixweed
  • Français: Descurainia sophia, Herbe de Sainte-Sophie
  • Deutsch: Besenrauke
  • Espanõl: Hierba de los cirujanos
  • Italiano: Erba Sofia 
  • Svenska: Stillfrö
  • Norsk: Hundesennep
  • Dansk: Finbladet Vejsennep

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Flixweed. Dit is waarschijnlijk een verbastering van Fluxweed. Sofiekruid stond in het verleden bekend als geneesmiddel tegen dysenetry. Deze ziekte heette in de volksmond Flux. 

Er zijn twee Franse namen:

  1. Descurainia sophia. Dit is de wetenschappelijke naam.
  2. Herbe de Sainte-Sophie. Dit betekent "kruid van sint Sophie".

De Duitse naam is Besenrauke. Dit betekent "bezem raket/rucola". Door de de vele malen gedeelde stengelbladeren (bijna zoals Kervel e.d.) heeft de plant wel iets weg van een bezem. Ook de gelijkenis met een Raketsoort (bijv. Gewone raket (Sisymbrium officinale)) is logisch. Maar Sofiekruid is een andere soort maar heeft een wetenschappelijke synoniem Sisymbrium sophia waaruit is te op te maken dat het een Raketsoort is. Aangezien ik dit nog nergens heb gelezen is de echte verklaring mij nog onbekend.

De Zweedse naam is Stillfrö. Dit betekent "(nog)steeds zaad". Dit slaat op het feit dat Sofiekruid een winterstaander is. Dit betekent dat deze plant gedurende een deel van de winter overeind blijft staan. Dus met zaadvruchten en al. Aangezien Sofiekruid tot in de herfst kan bloeien is de plant tot ver in het jaar vruchtbaar.

De Noorse naam is Hundesennep. Dit betekent "hondsmosterd". Sofiekruid is wel dezelfde familie als mosterd (de Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae)) maar van deze plant kan geen mosterd gemaakt worden. Vandaar de toevoeging Honds (alleen goed voor de hond en andere huisdieren).

De Deense naam is Finbladet Vejsennep. Dit betekent "fijnbladige mosterd", nagenoeg gelijk als de Noorse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op droge, vrij voedselarme, kalkrijke, verstoorde zandgrond en op stenige plaatsen. Ze verdraagt enige betreding.

Groeiplaats
Wegranden, bermen (omgewerkte plaatsen), akkers, puin, zeeduinen (open plekken in bermen, begraasde duinen en bij bewoning), muren, ruderale plaatsen, ruigten (kalkrijke ruigten), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), industrieterreinen en haventerreinen.

Verspreiding

Nederland
Plaatselijk vrij algemeen in de duinen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij algemeen in het kustgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.

Wallonië
Zeer zeldzaam. Recent niet meer gevonden.

Wereld
Oorspronkelijk uit Europa en Azië. Nu in alle werelddelen, in gematigde en koude streken.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Descurainia sophia

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten