Echium vulgare

Algemeen

Slangenkruid is een echte insectenplant met aantrekkelijke opvallende blauwe bloemen. De plant is een haardplant (bepaalde soorten vlinders zetten hun eitjes hier op af) voor Cynaeda dentalis (enige waardplant), Coleophora onosmella, Coleophora pennella, Distelvlinder (Cynthia cardui), Ethmia bipunctella, Lobesia abscisana, Lobesia artemisiana, Tinagma balteolella, Tinagma ocnerostomella en het Motvlindertje Douglasia ocnerosto­mella . Het slangenkruid wordt bestoven door honingbijen, hommels en door wilde bijen als de Andoornbij, Geelgespoorde houtmetselbij, Gouden metselbij (Osmia aurulenta), Grote wolbij (Anthidum manicatum), Kleine wolbij (Anthidium punctatum ), Nepetabij (Anthophora quadrimaculata), Slangenkruidbij (Osmia adunca), Witte rouwbij (Melecta luctuosa) en Zwaluwbij (Osmia anthocopoides).

De zaden van slangenkruid zijn rijk aan olie en daarom populair bij vogels. Jammer dus dat deze plant niet zo vaak voor komt als gewenst (al doet het verspreidingskaartje dit niet vermoeden). Slangenkruid bloeit vanaf Mei tot en met September.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Echium is afgeleid van Echis (Grieks) en betekent "slang/otter".  Er zij twee verklaringen voor het woord "slang":

  1. De bloem waaruit de stijlen uitsteken als zijnde een gespleten slangentong.
  2. De Griekse lijfarts van keizer Nero schreef in het jaar 100 dat het eten van de wortel samen met het drinken van wijn helpt tegen slangenbeten en zelfs beten voorkomt.

Vulgaris (Latijn) betekent "gewoon".

Namen in andere talen

  • English: Viper's bugloss
  • Français: Vipérine commune
  • Deutsch: Natternkopf
  • Espanõl: Viborera
  • Italiano:Viperina azzurra comune
  • Svenska: Blåeld
  • Norsk: Ormehode
  • Dansk: Almindelig slangehoved

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Viper's bugloss. Dit betekent "adder bugloss". De plant lijkt qua stengelbladeren op bijv. Kromhals (Anchusa arvensis) en is dan ook van dezelfde familie (De ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)). Een oude wetenschappelijke naam voor de ruwe behaarde planten is Buglossa.

De Franse naam is Vipérine commune. Dit betekent "gewone/algemene adderkruid".

De Duitse naam is Natternkopf. Dit betekent "adderkop".

De Zweedse naam is Blåeld. Dit betekent "blauw vuur". Een mooie Zweedse naam voor de helder blauwe bloemen.

De Noorse en Deense naam zijn nagenoeg gelijk, Ormehode/Almindelig slangehoved . Dit betekent "slangenhoofd/gewone slangenhoofd".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetaties) op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke en vaak omgewerkte, humusarme grond (zand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Ruigten (kalkrijke ruigten), bermen, afgravingen (steengroeven en hellingen van zandgroeven), zeeduinen, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), enigszins ruderale plaatsen, haventerreinen, industrieterreinen, grasland (open plekken op kalkhellingen), opgespoten grond, waterkanten (grindbanken langs de Maas en basaltglooiingen), rivierdijken, taluds van infiltratiekanalen en parkeerplaatsen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in de Hollandse en Zeeuwse duinen en plaatselijk in stedelijke gebieden en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. Elders zeldzaam en zeer zeldzaam in het noordoosten.

Vlaanderen
Vrij algemeen in de duinen, in het Maasgebied en in stedelijke omgeving. Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wallonië
Vrij algemeen in Lotharingen en de Kalkstreek(in de zuidelijke Ardennen). Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wereld
In Europa, behalve in enige randgebieden. Oostelijk tot in Centraal-Azië. Ingeburgerd in onder meer Noord-en Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland..

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Echium vulgare

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's