Equisetum hyemale5


Algemeen

Het meest opvallende van de Paardenstaartfamilie Dus ook de Schaafstro), een nakomeling van een oerplant die 400 miljoen jaar geleden in het Paleozoïcum – het geologisch tijdperk tussen 542 en 251 miljoen jaar geleden - bossen vormde, vind ik de twee verschijningsvormen. In April verschijnen de zogenaamde fertiele stengels. Deze verspreiden de sporen (het is dus geen zaadplant. Deze hebben geen chlorophyl. Dat betekent dat ze niet groen zijn. De beginende plantenliefhebber zal dan ook best wel verbaasd zijn wat te zien. Als deze zijn afgestorven komen de "dennentak" achtige stengels boven de grond. Dit is meestal omstreeks vanaf Juni.

Er komen 8 Equisetumsoorten voor in Nederland:

Heermoes (Equisetum arvense) - Algemeen
Holpijp (Equisetum fluviatile) - Algemeen
Schaafstro (Equisetum hyemale) - Vrij zeldzaam
Lidrus (Equisetum palustre) - Algemeen
Bospaardenstaart (Equisetum sylvaticum) - Zeldzaam
Reuzenpaardenstaart (Equisetum telmateia) - Zeldzaam
Vertakte paardenstaart (Equisetum ramosissimum) - Zeer zeldzaam
Bonte paardenstaart (Equisetum variegatum) - Zeldzaam

Verklaring wetenschappelijke naam

Equisetum komt van Equus (Latijn) en betekent "paard", en Seta (Latijn) en betekent "borstel/haren". Deze plantenfamilie is dus die van de Paardestaarten.

Hyemale is een verbuiging uit het Grieks en betekend "winter". Dit woord komt in verschillende talen terug maar wordt gek genoeg nooit beschreven. Ik heb het vermoeden dat dit te maken heeft met het wereld-verspreidingsgebied van deze plant. Die is best wel noordelijk. Tot aan de permafrost toe!

Namen in andere talen

  • English: Rough Horsetail
  • Français: rêle d'hiver, Jonc hollandais
  • Deutsch: Winter-Schachtelhalm
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Equiseto invernale
  • Svenska: Skavfräken
  • Norsk: Skavgras
  • Dansk: Skavgræs

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is

De Franse naam is

De Duitse naam is

De Spaanse naam is

De Italiaanse naam is

De Zweedse naam is

De Noorse naam is

De Deense naam is

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot vaak licht beschaduwde plaatsen op droge tot vrij natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure of kalkhoudende grond (zand, leem, zavel en klei). Vaak op plekken met ondiepe kwel.

Groeiplaats
Bossen (loofbossen, droge, voedselrijke bossen en moerasbossen met kwel), struwelen, waterkanten (langs stromend water), ruigten, zandige riverdijken, langs spoorwegen, zeeduinen (op vergraven of sterk verstoorde plaatsen), afgravingen (klei- en zandgroeven), opgespoten grond, zandplaten (Grevelingen), haventerreinen en rivierduinen.

Verspreiding

Nederland
Plaatselijk vrij algemeen in het oosten en midden van het land, in het rivierengebied en in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Zeldzaam in Noord-Brabant en Midden-Limburg en zeer zeldzaam in Zeeland en in het noordoosten van het land.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam.

Wallonië
Zeer zeldzaam, maar iets meer in de bossen van Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen).

Wereld
Gematigde en koude streken op het noordelijk halfrond.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding

Verspreiding Schaafstro 

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten