Euphrasia stricta/Euphrasia officinalis

Algemeen

De stijve ogentroost is een halfparasiet, die wel bladgroen bezit, maar ook met zijn zuigwortels water en zouten aan de wortels van kruiden en grassen onttrekt. U zult wel merken dat op internet en in verschillende flora's verschillende namen voorkomen voor "dezelfde" plant. Dit komt omdat de Ogentroost veel variaties en ondersoorten kent Op deze site is een determineersleutel te vinden. De plant staat te boek als een algemeen soort maar staat wel op de Rode lijst als gevoelig. De soort is sinds 1950 met 50 % tot 75 % achteruitgegaan. De plant groeit op droge schraalgraslanden. Daarvan is het areaal flink geslonken.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Er zijn twee verklaringen die veel op elkaar lijken:

  1. Euphrasia (Grieks) betekent "opgewekt". De Grieken dachten dat de plant geneeskrachtige werking bezat en dat je van een aftreksel van deze plant vrolijk werd.
  2. De geslachtsnaam Euphrasia is het Griekse woord voor "vreugde", het was ook afgeleid van de naam van één van de drie Gratiën (Euphrosyne), zij was bekend om haar opgewekt karakter. De drie Gratiën waren de dochters van Zeus en Eurynome.

Stricta komt van Strictus (Latijn) en betekent "sterk aangetrokken". Dit duidt op de bloemen die strak tegen de omhoog groeiende stengel aanzitten in tegenstelling ten opzichte van bijvoorbeeld de Beklierde ogentroost.

Verklaring Nederlandse naam

Het woord Stijve duidt op de bloemen die strak tegen de omhoog groeiende stengel aanzitten in tegenstelling ten opzichte van bijvoorbeeld de Beklierde ogentroost.

De plant dankt zijn naam aan de geneeskracht (troost) bij oogziektes. Lang (vanaf de veertiende eeuw) heeft men gedacht dat de gekleurde aders in de bloem leken op de aders in het menselijk oog dus de plant zou voor oogkwalen geschikt zijn. Zie ook Signatuurleer.

Namen in andere talen

  • English: Rigid Eyebright, Drug Eyebright
  • Français: Euphraise raide
  • Deutsch: Steifer Augentrost
  • Espanõl: Eufrasia
  • Italiano: Eufrasia stretta
  • Svenska:Uddögontröst
  • Norsk: Kjertelaugnetrøst
  • Dansk: Spids Øjentrøst

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Rigid Eyebright. Dit is de Engelse vertaling van de Nederlandse naam.

De Franse naam is Euphraise raide. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Steifer Augentrost. Deze naam is ook gelijk aan de Nederlandse naam, Stijve ogentroost.

De Zweedse naam is Uddögontröst. Ook dit betekent "beklierde ogentroost". Eigenlijk betekent Udd "iets wat uitsteekt" maar hiet worden natuurlijk de klierharen bedoeld.

De Noorse naam is Kjertelaugnetrøst. Dit betekent "klierogentroost". In Noorwegen wordt de andere Nederlandse naam gebruikt, Beklierde ogentroost. Deze plant heeft korte klierharen op de stengel. Eigenlijk is de Beklierde ogentroost een andere soort maar in het algemeen wordt deze naam gebruikt.

De Deense naam is Spids Øjentrøst. Dit betekent "spitse ogentroost. Ook hier wordt eigenlijk verwezen naar de Beklierde ogentroost (spitsige klierharen), net als bij de Noorse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, iets open plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselarme, onbemeste, humushoudende, kalkarme tot kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, mergel en veen).

Groeiplaats
Grasland (laagblijvend grasland, hellinggrasland en bergweiden), bermen, heide (grazige plaatsen), zeeduinen (duinvalleien en binnenduinweiland), kampeerterreinen en langs spoorwegen (spoorwegterreinen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het oosten, noordoosten en midden van het land en in de duinen. Elders zeldzaam, maar zeer zeldzaam in het rivierengebied en in laagveengebieden.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam.

Wallonië
Vrij zeldzaam.

Wereld
Koel-gematigde streken in Europa en Siberië. Waarschijnlijk ingevoerd in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Euphrasia stricta/Euphrasia officinalis

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's