Kruisbladgentiaan-bloem2-kl


Verklaring

Crusiata komt van Crusio (Latijn) en betekent "kruisigen" wat iets zegt over de kruisstaande bladeren ten opzichte van de stengel.

Gentianena verwijst naar de familie waartoe deze plant behoort (de gentiaanfamilie (Gentianaceae). Volgens het Nederlands Etymologisch Woordenboek komt gentiaan misschien illyr (in het Latijn Illyricumen en het besloeg heel de Adriatische kuststrook van het vroegere Joegoslavië en het huidige Albanië.. De herkomst dat beschreven staat bij het verhaal van Plinius, dat de plant door de koning der Illyriërs Genti(u)s ontdekt zou zijn is niet meer dan volksetymologie. Alhoewel in het Cruijdeboeck deel 3 capitel 12, bladzijde 367-368 van Rembert Dodoens staat doodleuk "Gentius Coninck van Illyrien heeft dit cruyt ierst ghevonden ende tot den gebruyck der medecynen ghebrocht/ ende daer om worddet naer sijnen naem Gentiana ghenaempt."

Algemeen

Namen in andere talen

  • English: Cross-leaved Gentian
  • Français: Gentiane croisette
  • Deutsch: Kreuz-Enzian
  • Espanõl:
  • Italiano: Genziana con foglie disposte a croce
  • Svenska: korsgentiana
  • Norsk:
  • Dansk:

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Cross-leaved Gentian. Dit betekent "kruisbladgentiaan", het zelfde als de Nederlandse naam.  Deze soort komt niet voor in Engeland. Wel komen er 4 andere soorten Gentianen voor in Engeland. De Kochs gentiaan (Gentiana acaulis), Klokjesgentiaan (Gentiana pneumonanthe), het zeer zeldzame Voorjaarsgentiaan (Gentiana verna) en de Slanke gentiaan (Gentianella amarella).

Voor de verspreiding van Gentiana acaulis in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding van Gentiana pneumonanthe in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding van Gentiana verna in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding van Gentianella amarella in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Gentiane croisette. Dit betekent ook "kruisbladgentiaan".

De Duitse naam is Kreuz-Enzian. Dit betekent ook weer "kruisbladgentiaan".

De Italiaanse naam is Genziana minore. Dit betekent "kleine Gentiaan". Deze plant is echter niet veel kleiner dan andere Gentianen en is dan ook waarschijnlijk puur ter onderscheid van andere planten. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is korsgentiana. Dit betekent "kruisgentiaan".

Voor de verspreiding van Gentiana cruciata in Zweden zie deze kaart.

Ecologie & Verspreing

Ecologie

Bodem
Zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen op droge, humeuze, voedselarme, kalkrijke grond (duinzand en mergel).

Groeiplaats
Zeeduinen (begroeide noord-hellingen en duinvalleien), hellingen van nieuw gegraven sprangen, langs struwelen, bosranden en grasland (kalkgrasland).

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam. Oorspronkelijk alleen in de duinen tussen Egmond en Voorne. Nu ook op enkele andere plaatsen.

Vlaanderen
Niet in Vlaanderen.

Wallonië
Zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.

Wereld
Van Noordoost-Spanje door Midden- en Oost-Europa tot in de Kaukasus en West-Siberië. De noordwestgrens van het verspreidingsgebied loopt over het Belgische deel van de Sint Pietersberg, met als voorpost het Nederlandse duingebied.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Gentiana cruciata

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten