Geranium molle

Algemeen

Alhoewel er op deze website weinig te vinden is over hoe een plant er uit ziet (dit is ook te vinden op vele andere sites en niet te vergeten in vele boeken!) maak ik voor dit plantje een uitzondering omdat ik het ook nogal moeilijk vond. De Nederlandse naam (Zachte ooievaarsbek dus) is gegeven wegens de zachte beharing op de stengel. Er zijn echter wel meer soorten Ooievaarsbekken met beharing. Een goed kenmerk om de soort te onderscheiden van de kleine ooievaarsbek (Geranium pusillum) is dat de Zachte ooievaarsbek korte en lange haren op stengel, bladsteel en bloemsteel heeft. De stempels van de Zachte ooievaarsbek zijn van binnen paars en de deelvruchten zijn onbehaard en hebben fijne dwarsrichels. De Kleine ooievaarsbek daarentegen heeft stempels die van binnen gelig zijn, en zijn deelvruchten hebben haartjes, maar geen fijne dwarsrichels.

Op de website van floravannderland staat dit duidelijke verhaal hoe nu eigenlijk de zaadverspreiding van een Ooievaarsbek gaat: Het mechanisme van zaadverspreiding bij het geslacht Ooivaarsbek, en dus ook bij de Zachte ooievaarsbek, is zeer opmerkelijk. Er ontstaat na bestuiving en bevruchting boven het vruchtbare bolvormige deel van het vruchtbeginsel een languitgegroeide snavel met een centrale spil, die nog verlengd is met de stijl met de vijfstempels. Wanneer nu de vrucht na rijping uitdroogt scheuren de repen (ook wel naalden genoemd) van de snavel met een deelvrucht los van de centrale middenzuil. Deze vruchten, in het geval van Zachte ooievaarsbek, onbehaarde dopvruchten met een patroon van dwarsrichels worden door de kracht van dat proces losgerukt en ze springen los en worden op die manier door de lucht verspreid. Het zaad in de dopvrucht is glad.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring

Geranium komt van Geranos (Grieks) en betekent "ooievaar/kraanvogel". Dit omdat de vrucht van deze plant op de snavel van een ooievaar/kraanvogel lijkt.

Molle komt van Mollio (Latijn) en betekend "zacht". Dit slaat op het harige karakter van de plant.

Namen in andere talen

  • English: Dove's-foot Crane's-bill
  • Français: Géranium mou
  • Deutsch: Weicher Storchschnabel
  • Espanõl: Géranium mou
  • Italiano: Geranio selvatico comune
  • Svenska: Mjuknäva
  • Norsk: Lodnestorkenebb
  • Dansk: Blød Storkenæb

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Dove's-foot Crane's-bill. Dit betekent "duiven poot ooievaarsbek". De bijna ronde stengelbladeren zouden op de afdruk lijken van een duivenpoot.

De Franse naam is Géranium mou. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Weicher Storchschnabel. Dit is de Duitse vertaling van de Nederlandse naam.

De Zweedse naam is Mjuknäva. Mjuk betekent "zacht" en Näva betekent "snavel".

De Noorse naam is Lodnestorkenebb. Dit betekent "wollige ooievaarsbek".

De Deense naam is Blød Storkenæb. Dit betekent "zachte ooievaarsbek".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke grazige grond (zand, leem zavel en klei) met een laagblijvende begroeiing.

Groeiplaats
Bermen (zandige plaatsen), dijken (zandige plaatsen), grasland (gazons, droog grasland en weiland), zeeduinen (o.a. binnenduinweiland), langs spoorwegen, ruigten (voedselrijke ruigten), braakliggende grond, licht omgewerkte grond, akkers, moestuinen, enigszins ruderale plaatsen, plantsoenen en rivierduinen.

Verspreiding

Nederland
Algemeen.

Vlaanderen
Algemeen.

Wallonië
Algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
In West- en Midden-Europa, in het Middellandse-Zeegebied en in Zuidwest-Azië. Iingeburgerd in o.a. Noord-en Zuid-Amerika, Zuid-Afrika en Australië.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Geranium molle

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's