Sumpf-Kreuzkraut


Algemeen

Moeraskruiskruid kan prima tegen water (beter dan zijn soortgenoten) en kan manshoog worden, met gemak 1.80 meter. Aan het verspreidingskaartje is goed te zien dat deze plant voornamelijk voor in het rivieren gebied. Elders komt hij wel voor maar dan is hij zeldzaam. Moeraskruiskruid staat dan ook te boek als een vrij zeldzame soort die sinds 1950 met 25 % tot 50 % achteruit is gegaan. Op de Rode lijst is hij te vinden als kwetsbaar. Moeraskruiskruid bloeit vanaf Juni tot en met Augustus.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring wetenschappelijke naam

Senecio is afkomstig van Senex (Latijn) en betekent "grijsaard". Dit omdat de plant na de bloei snel zaadpluis vormt wat de plant een grauw en grijs uiterlijk geeft.

Jacobaea komt van Sint Jacob. Het hoogtepunt van de bloei is op de verjaardag (25 juli) van deze heilige.

Paludosa komt van Palustris (Latijn) en betekent "moerasbewonend". Dit wijst op de groeiplaats van de plant, een vochtige plaats.

Namen in andere talen

  • English: Fen Ragwort
  • Français: Séneçon des marais
  • Deutsch: Sumpf-Greiskraut
  • Espanõl:
  • Italiano:
  • Svenska: Gullstånds
  • Norsk: Gullsvineblom
  • Dansk: Kær-Brandbæger

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Fen Ragwort. Dit betekent "moeras ragwort". Moeras geeft aan dat deze plant in een vochtige omgeving groeit. Ragwort bestaat uit twee delen. Rag betekent "vodde/waardeloos iets" en Wort wordt over het algemeen in het Engels gebruikt voor een plant die geneeskrachtige werkingen heeft of waardevol is als voedsel. Het is dus een Smalbladige waardeloze zinvolle plant. Deze plant was medisch gezien interessant maar is tegelijkertijd ook "waardeloos" en soms zelfs schadelijk. Het is de moerasversie van Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris/Senecio jacobaea).

De Franse naam is Séneçon des marais. Dit betekent "senecio van de moerassen". Het is een combinatie van het eerste deel van de tweede wetenschappelijke naam en het woord Moeras.

De Duitse naam is Sumpf-Greiskraut. Dit betekent "moeras-grijskruid". Het woord Grijskruid wordt bij de Nederlandse naam uitgelegd.

De Zweedse naam is Gullstånds. Dit betekent "gele staande". Hiermee wordt bedoeld dat deze plant erg opvallend omhoog groeit. Hij staat erg rechtopstaand in het veld. Net zoals bijv. Kale jonker (Cirsium palustre) waar hij trouwens absoluut geen familie van is. Hij is wel familie van Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris/Senecio jacobaea) die in het Zweeds alleen maar Stånds heet, ter onderscheid.

De Noorse naam is Gullsvineblom. Dit betekent "gele zwijnenbloem". Ik heb het idee dat Senecio soorten in Noorwegen Svineblom heten om dezelfde reden als deze planten in Engeland Ragwort heten. Maar aangezien ik dit nog niet heb gelezen is het woord voor mij onbekend.

De Deense naam is Kær-Brandbæger. Dit betekent letterlijk "moeras-vuurkorf". Dit woord heeft dus betrekking op de groeiplaats en op het uiterlijk van de kelkbladen. Het woord Brandbaeger is een algemeen Deens woord dat gebruikt wordt om een Senecio soort aan te duiden. Bijna alle Senecio-soorten hebben de puntige schutbladen van de bloemkorf (de "beker" waar de bloem in zit) een zwart "aangebrand" uiteinde.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op natte, matig voedselarme tot voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, humeuze, slibrijke grond (lemig zand, veen, leem, zavel en rivierklei).

Groeiplaats
Waterkanten (oude rivierlopen, kolken, greppels en in de rietzoom langs kanalen), ruigten (natte ruigten), moerassen (laagveenmoerassen, verruigd rietland en trilveen), grasland (hooiland), langs spoorwegen (spoorgreppels) en bossen (moerasbossen, wilgenbossen, grienden en populierenplantages in uiterwaarden).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het rivierengebied en in de aangrenzende gebieden tot langs de kust van het IJsselmeer en het Haringvliet. Vrij zeldzaam in beekdalen in Noord-Brabant, Twente en Gelderland. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam in de Scheldevallei, de Maasvallei, de Moervaartvallei, de Kempen en de Dendervallei. Sterk afgenomen.

Wallonië
Zeer zeldzaam in het Maasdal.

Wereld
In West-Siberië en Midden- en Oost-Europa. Noordwestelijk tot in Oost-Engeland, Nederland en Zuid-Zweden.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Jacobaea paludosa/Senecio paludosus

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten