Lapsana communis

Verklaring Wetenschappelijke naam

De naam Lapsana werd gebruikt door de oude Griekse Pedanius Dioscorides, (arts, botanicus en apotheker) en is afgeleid van het Griekse lapsanae, voor een aantal eetbare/bruikbare planten. Opvallend is wel dat in het Latijnse woordenboek Lapsana Herik (Sinapis arvensis)  betekent. Een plant uit de Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) terwijl het een lid is van de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae: beide botanische namen zijn toegestaan). Lapsana betekent in het (oud) Latijn "reinigen, purgeren/laxeren". Linnaeus heeft later de naam willekeurig hebben gegeven. Het geslacht heeft geen geneeskrachtige eigenschappen.

Communis is latijn voor "algemeen voorkomend in gemeenschappen" wat iets wil zeggen over het veelvuldig voorkomen van deze plant.

Algemeen

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Namen in andere talen

  • English: Nipplewort, Common Nipplewort
  • Français: Lampsane commune
  • Deutsch: Gemeiner rainkohl
  • Espanõl: Hierba de los pechos
  • Italiano: Laspana, Grespignolo
  • Svenska: Harkål
  • Norsk: Haremat
  • Dansk: Haremad

Verklaringen Buitenlandse namen

De Engelse naam is Nipplewort of Common Nipplewort. Dit vertaal je met Tepelkruid of Gewoon tepelkruid. Dit zou betrekking hebben op het uiterlijk van de plant. Maar waarschijnlijk wordt hier de bloemknop bedoeld. Volgens de Signatuurleer lijkt deze knop op een tepel en zou deze gebruikt kunnen worden om pijnlijke/ontstoken tepels (ontstaan na of tijdens de borstvoeding) te genezen.Wort wordt over het algemeen in het Engels gebruikt voor een plant die geneeskrachtige werkingen heeft of waardevol is als voedsel.

De Franse naam is Lampsane commune. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Gemeiner rainkohl: Gemeiner betekent "gemeenschappelijk". Rainkohl betekent ".

Er zijn twee Italiaanse namen:

  1. Grespignolo.
  2. Lapsana. Dit is de Italiaanse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Spaanse naam is Hierba de las mamas: Hierba betekent "kruid". De las betekent "van de" en Mamas betekent "moeders". Dit vanwege de vorm van de bloem. In veel talen en dus ook in het Spaans staat deze plant bekend als "tepelkruid".

De Italiaanse naam is Cavoletto. Dit betekent letterlijk "spruit". Maar dit is wel een erg algemene benaming voor een eetbare plant.

De Zweedse naam is Harkål. Het woord Har betekent "haar". Het is waarschijnlijk (net als de Noorse en Deense naam) een verwijzing dat de plant niet als voedsel werd gebruikt en eigenlijk alleen goed was voor wilde (harige) dieren. Akkerkool zelf is niet harig. Kål betekent "kool". Dit is gelijk aan het tweede gedeelte van de Nederlandse naam.

De Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Haremat/Haremad.Dit betekent "harig/hazen eten". Hiermee wordt ook bedoeld dat deze plant niet als voedsel werd gebruikt (wel als medicijn en soms als kruid) en eigenlijk alleen goed was voor wilde (harige) dieren.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke, losse, humushoudende, zwak zure tot kalkhoudende, vaak omgewerkte grond (vrijwel alle grondsoorten, maar vooral op zand en klei).

Groeiplaats
Bossen (lichte plekken in loofbossen), bosranden, heggen, struwelen, houtwallen, parken, plantsoenen, ruigten, ruderale plaatsen (puinhopen en stortterreinen), braakliggende grond, muren, soms in tuinen en akkers, langs spoorwegen (spoorbermen) en bermen (kanaalbermen).

Verspreiding

Nederland
Zeer algemeen.

Vlaanderen
Zeer algemeen.

Wallonië
Algemeen, maar zeldzamer in de Hoge Ardennen.

Wereld
West-Azië, Noordwest-Afrika en vrijwel heel Europa. Ingeburgerd in Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Lapsana communis

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's