Lysimachia thyrsiflora

Algemeen

Persoonlijk kan ik mij geen enkele wilde plant bedenken die zulke afwijkende bloemen heeft als de Moeraswederik. Je herkent hem meteen.

Er komen minstens 5 soorten Wederik (Lysimachia) in het wild voor in Nederland:

Moeraswederik bloeit al in Mei, Juni en Juli.

Verklaring wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Lysimachia thyrsiflora L.

De geslachtsnaam Lysimachia werd vernoemd naar Lysimachos, een veldheer onder Alexander en later onder koning Thracik of naar de verklaring bij het Engelse woord Loostrife.

Thyrsiflora komt van Thyrsus. Een Thyrsus / θɜːrsəs / of Thyrsos / θɜːrˌsɒs / ( Oudgrieks : θύρσος). Het was een staf in de vorm van Reuze venkel ( Ferula communis ), bedekt met klimop en wijnstokken (De wijnstokfamilie (Vitaceae) is een plantenfamilie) en andere bladeren, soms omwonden met taeniae (linten) en aan de top een dennenappel of een stel wijnbladeren en druiven of klimopbladeren en bessen, gedragen tijdens Helleense (oud-Griekse) feesten en religieuze ceremonies. En Flora (Latijn) en betekent natuurlijk "bloem". De bloemen van Moeraswederik lijken een beetje op die staf.

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit L. Dit staat voor Carl Linnaeus

Namen in andere talen

  • English: Tufted Loosestrife
  • Français: Lysimaque à fleurs en épi
  • Deutsch: Strauß-Gilbweiderich
  • Espanõl: ?
  • Italiano: ?
  • Svenska: Topplösa
  • Norsk: Gulldusk
  • Dansk: Dusk-fredløs

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Tufted Loosestrife. Het woord Getuft komt uit de tapijt industrie. Het geeft aan de techniek aan om hoogpolig tapijt te maken. Ik neem aan dat dit slaat op de bloemen van deze plant. Loose-strife is een literaire vertaling uit het Grieks. In oude tijden werd er geloofd dat de plant zo krachtig was dat als je de plant plaatste op het juk van een woedende/lastige os deze zijn krachten weer beheersde. Dit Griekse woord is Lusimachos, waar ook de wetenschappelijke naam vanaf stamt. Een andere plant heeft ook deze naam in zich. De Grote kattenstaart (Lythrum salicaria) heet Purple loosetrife. Deze twee planten zijn absoluut geen onderdeel van dezelfde familie

De Franse naam is Lysimaque à fleurs en thyrse. Lysimaque is de Franse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naaam. À fleurs en thyrse betekent "met bloemen zoals Thyrse". Het woord Thyrse word uitgebreid uitgelegd bij het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is trauß-Gilbweiderich. Het woord trauß is mij nog onbekend. Gilbweiderich betekent "gele wederik". De Grote kattenstaart (Lythrum salicaria)  bijv. (die overigens absoluut geen familie is) is bloedrood en heet in het Duits Blut-weiderich.

De Spaanse en Italiaanse naam is mij onbekend. In beide landen zijn ook geen waarnemingen.

De Zweedse naam is Topplösa. Dit betekent "zonder top". Het is mij nog onbekend wat hier precies mee word bedoeld.

De Noorse naam is Gulldusk. Dit betekent "gele slordige bloemen". Verwijzend naar de a-typische bloemen, dus geen gewone kroonbladeren en stampers e.d.

De Deense naam is Dusk-fredløs. Dusk heeft ongeveer dezelde betekenis als het Zweedse Dusk. De naam Fredløs wordt meestal vertaald met "outlaw/vogelvrije". Dit is een beetje typische vertaling. Maar het zou een verkeerde interpretatie zijn van de plant met de Griekse naam lysimakheios (naar koning Lysimachus , Hellenistische koning 361-281 voor Christus). Het woord is afgeleid van het Griekse Lysimakhos wat "het oplost of afmaken een gevecht" betekent van Lyein 'oplossen/eindigen en Makhe "gevecht".

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op natte, matig voedselrijke, zwak zure, meestal venige grond en in stilstaand of langzaam stromend water (laagveen, zand, leem, zavel en lichte klei).

Groeiplaats
Waterkanten en water (o.a. langs veenputten) en moerassen (veenmoeras, drijftillen en trilveen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in laagveenstreken in het noorden en westen van het land, in Zuidoost-Fryslân en in Drenthe en vrij zeldzaam in Noord-Brabant, Gelderland en het oosten van Overijssel. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeldzaam in de Kempen. Elders zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.

Wallonië
Niet in Wallonië.

Wereld
Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond. In West-Eiuropa zuidelijk tot in België.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Lysimachia thyrsiflora

Verspreiding Moeraswederik

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten