Medicago sativa - harilik lutsern Keilas


Algemeen

Luzerne is inheems in Europa en wordt wereldwijd verbouwd als veevoer. In Nederland wordt luzerne vanaf de zeventiende eeuw hoofdzakelijk kunstmatig gedroogd voor de productie van eiwitrijk veevoer. Alfalfa is in het Nederlands de naam van de spruitgroente (ontkiemde zaden) van de luzerne.

Van het geslacht Rupsklaver (Medicago) komen, op een paar kruisingen van onderlinge soorten, in Nederland 6 soorten voor: 

  • Gevlekte rupsklaver (Medicago arabica) - Algemeen
  • Hopklaver (Medicago lupulina) - Algemeen
  • Kleine rupsklaver (Medicago minima) - Zeldzaam
  • Luzerne (Medicago sativa) - Algemeen
  • Ruige rupsklaver (Medicago polymorpha) - Zeer zeldzaam
  • Sikkelklaver (Medicago falcata) - Vrij zeldzaam

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Medicago komt van Medice (Grieks) en dit is de oude benaming van Luzerne. Deze plant komt uit Medië (Perzië).

Sativa (Latijn) betekent "gekweekt/verbouwd". Bedoeld wordt hiermee het gebruik van deze plant als veevoer (al ruim 2000 jaar!!).

Namen in andere talen

  • English: Lucerne
  • Français: Lucerne
  • Deutsch: Lucerne
  • Espanõl: Alfalfa, Mielga, Alfalfa sueca
  • Italiano: Medicago sativa, Erba medica
  • Svenska: Blålusern
  • Norsk: Blålusern 
  • Dansk: Foder-Lucerne

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse, Franse en Duitse naam is gelijk, Lucerne. Deze is gelijk aan de Nederlandse naam.

Voor de verspreiding van Medicago sativa in Engeland zie deze kaart.

De Italiaanse naam is Erba medica. Dit betekent "geneeskruid". Hiermee wordt niet de geneeskrachtigheid voor mensen bedoeld maar het gebruik van de plant in de landbouw voor o.a. kwaliteitsverbetering. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse en Noorse naam is ook gelijk, Blålusern. Dit betekent "blauwe luzerne". Sommige planten van dezelfde familie zijn geel. Bijv. Sikkelklaver (Medicago falcata) vandaar deze specifieke kleurbenoeming.

Voor de verspreiding van Medicago sativa in Zweden zie deze kaart.

De Deense naam is Foder-Lucerne Dit betekent "voeder luzerne".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op vrij droge tot tot min of meer vochtige, voedselrijke, kalkhoudende grond. De plant verdraagt enig zout (leem, löss, zand, zavel, klei en mergel).

Groeiplaats
Bermen, grasland, zeeduinen (duingrasland), braakliggende grond, rivierdijken, waterkanten (rivieroevers), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), ruigten (voedselrijke ruigten), haventerreinen en industrieterreinen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in Zeeland en de aangrenzende Hollandse duinen en laagveengebieden en plaatselijk vrij algemeen in het rivierengebied, Zuid-Limburg, Flevoland, het noordelijke zeekleigebied en stedelijke gebieden. Elders zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij algemeen in de Polders, de duinen en in stedelijke gebieden. Zeldzaam in de Kempen en de Vlaamse zandstreek.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied.

Wereld
In Zuidwest-Azië, Noord-Afrika en Zuid-Europa. Ingeburgerd in een groot deel van Europa en ook elders in gematigde streken (o.a. Noord-Amerika).

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Medicago sativa

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten