Neottia/Listera ovata


Algemeen

Het meest opvallende aan deze orchis is zijn onopvallendheid. Doordat hij geen mooie kleuren heeft (iets wat bij Orchissen vaak opvalt) zou je hem zo voorbij lopen. Er zijn wel veel variaties groen. Nog niet bloeiend valt hij des te meer op door twee tegenover elkaar staande, grote, ovaalvormige, bladeren. De nerven op deze bladeren hebben iets weg van het blad van de Grote weegbree (Plantago major). Grote keverorchis bloeit in Mei, Juni en Juli.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Op deze site staan 15 soorten orchideeën. De meeste zijn, zoals hierboven genoemd, zeer zeldzaam tot zeldzaam. Sommige zijn zelfs algemeen. Zoals ook hierboven staat dat orchideeën vaak kruisen met andere soorten. Er ontstaan dan zogenaamde hybride soorten. Deze heb ik niet genoemd en de lijst is ook nog niet compleet. Als er soorten ontbreken hoor ik dit graag.

Omdat het niet altijd even makkelijk is een Orchis op naam te brengen staat er op de site van Floron een handige zoekkaart.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Neottia is afkomstig van Neotteia (oud-Grieks) en betekent "nest" en slaat op het wortelstelsel, dat op een vogelnest lijkt.

Listera is zo genoemd naar Dr. Martin Lister die de antiseptische behandeling bij operaties en wonden mogelijk maakte, lijfarts van koningin Anna van Engeland, 1638-1712

Ovata komt van Ovatus (Latijn) en betekent "ovaal". Dit slaat op de de afwijkende vorm van de bladeren van deze Orchis, namelijk ovaal.

Namen in andere talen

  • English: Common Twayblade
  • Français: Grande listère
  • Deutsch: Großes Zweiblatt
  • Espanõl:
  • Italiano: Listera maggiore
  • Svenska: Tvåblad
  • Norsk: Stortviblad
  • Dansk: Ægbladet Fliglæbe

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Common Twayblade. Dit betekent tweeblad maar dan is het woord Tway uit het middeleeuws Engels. Tway komt van twain en betekent "twee". Blade komt ook uit het middeleeuws Engels. Het is eigenlijk een vetaling van het Latijnse Biflium en betekent "twee blad". Dus eigenlijk staat er letterlijk "twee twee blad". Deze Orchis is goed te herkennen aan de twee grote eivormige bladeren aan de voet van de stengel. Andere Orchissen, dus ook de Kleine keverorchis (Neottia cordata), hebben deze bladeren niet.

De Franse naam is Grande listère: Het is een combinatie van de eerste gedeelte van de Nederlandse naam en het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Großes Zweiblatt. Dit betekent "groot tweeblad".

De Zweedse naam is Tvåblad. Dit betekent weer "tweebald".

De Noorse naam is Stortviblad. Dit betekent "groot tweeblad".

De Deense naam is Ægbladet Fliglæbe. Dit betekent "Eivormig flap/lel-klep lip. Een beetje aparte manier om de twee grote bladeren te benoemen.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Beschaduwde, maar soms ook zonnige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, basenrijke, meestal kalkhoudende, humeuze grond (mergel, löss, zand, leem, zavel en lichte zeeklei. Zelden op veen).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen en bronbossen), bosranden (grazige plaatsen), struwelen, hakhoutbosjes, beschaduwde bermen, langs holle wegen, lanen, langs schelpenpaadjes, grasland (weiland, hooiland, beekdalhooiland, blauwgrasland, hellinggrasland, bergweiden en soms in kalkhellinggrasland), lemige heide, langs spoorwegen (struwelen), afgravingen en zeeduinen (duinvalleien).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in Zuid-Limburg, in het oosten van het land en in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam. Het meest in de duinen, de Voerstreek en de Leemstreek.

Wallonië
Vrij zeldzaam, maar zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
West- en Midden-Azië en bijna heel Europa. Ook in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Neottia/Listera ovata

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten