Ophrys apifera (autopollination)


Algemeen

Gek genoeg moet deze plant het niet hebben van bijen voor de verspreiding, dit doet de wind. Geen enkel insect helpt met de verspreiding trouwens. Het gaat deze Orchis letterlijk en figuurlijk voor de wind. Waar de meeste Orchissen het moeten hebben van specifieke grondsoorten (zoals bijv. de kalkgrasgrond in zuid-Limburg) doet deze plant het ook prima in Zeeland, zuid en noord-Holland. In bijvoorbeeld wegbermen kan je hem regelmatig tegenkomen. Toch staat ook deze Orchis op de Rode Lijst (4).

Op deze site staan 15 soorten orchideeën. De meeste zijn, zoals hierboven genoemd, zeer zeldzaam tot zeldzaam. Sommige zijn zelfs algemeen. Zoals ook hierboven staat dat orchideeën vaak kruisen met andere soorten. Er ontstaan dan zogenaamde hybride soorten. Deze heb ik niet genoemd en de lijst is ook nog niet compleet. Als er soorten ontbreken hoor ik dit graag.

Omdat het niet altijd even makkelijk is een Orchis op naam te brengen staat er op de site van Floron een handige zoekkaart.

Verklaring Wetenschappelijke naam

De naam Ophrys (Grieks) betekent "wenkbrauw", wat zou moeten slaan op de behaarde lip van sommige soorten.

Apifera is afgeleid van Apis (Latijn) wat "bij" betekent. Dit omdat de bloemen van deze plant sprekend op bijen lijken.

Namen in andere talen

  • English: Bee orchid
  • Français: Ophrys abeille
  • Deutsch: Bienenragwurz
  • Espanõl: Orquídea abeja
  • Italiano:
  • Svenska: Ofride fior d'api
  • Norsk:
  • Dansk: Biflueblomst 

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Bee orchid. Dit is de Engelse vertaling van de Nederlandse naam.

De Franse naam is Ophrys abeille: Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is  Bienenragwurz:  Bienen betekent "bijen" en Ragwurz betekent "orchidee".

De Spaanse naam is Orquídea abeja: Orquídea betekent "orchidee" en Abeja betekent "bij".

De Zweedse naam is Bi-ofrys. Dit betekent "bijen ophrys". Dus een combinatie van het woord

Er zijn twee Italiaanse namen. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde namen kunnen ook nog varianten hebben :

  1. Ofride fior d'api. Dit is de Italiaanse benaminh voor de wetenschappelijke naam.
  2. Vesparia. Dit is afgeleid van Vespa dat "wesp" betekent.

Bi en het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Deense naam is Biflueblomst. Letterlijk betekent dit "bijenvleugelbloem".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke, relatief humusarme grond (klei, leem en zand, zeer zelden op veen). Ook in iets brak milieu.

Groeiplaats
Struwelen, bosranden, kapvlakten, opgespoten grond met struweel van Grauwe wilg, begraafplaatsen, bermen, langs spoorwegen, afgravingen, grasland (kalkgrasland en hooiland langs kreken), waterkanten (slootkanten), op kalk bij kalkovens, industrieterreinen in de mijnstreek (aan de rand van berken- en wilgenopslag), mijnsteenbergen en zeeduinen.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in Zeeland, Zuid-Limburg, de Rijnmond, de Hollandse duinen en Noord-Holland. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam. Verspreid door het land. Het meest in het kustgebied en in stedelijke omgeving.

Wallonië
Zeldzaam in Brabant, in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.

Wereld
In het Middellandse-Zeegebied en in West- en Midden-Europa. Noordelijk tot in Ierland, Noord-Engeland en Noordoost-Duitsland.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Ophrys apifera

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten