Poppenorchis

©Martin Stevens


Algemeen

Dit is een typische orchis. Brede bladeren, kale stengel met bloemen die, inderdaad, poppetjes lijken (zie de verklaring). Omdat de uiterste groeiplaats tot Nederland komt zal je hem alleen in Zuid-limburg en Zeeland tegen komen. Ook op Oost Voorne (Zuid-holland) en Haarlem (Noord-Holland) is deze Poppenorchis waargenomen. Maar de kans dat je hem elders waarneemt is vrijwel nihil. Hij lijkt ook, in bloei, op geen enkel andere plant. Poppenorchis bloeit alleen in Mei en Juni.

Op deze site staan 15 soorten orchideeën. De meeste zijn, zoals hierboven genoemd, zeer zeldzaam tot zeldzaam. Sommige zijn zelfs algemeen. Zoals ook hierboven staat dat orchideeën vaak kruisen met andere soorten. Er ontstaan dan zogenaamde hybride soorten. Deze heb ik niet genoemd en de lijst is ook nog niet compleet. Als er soorten ontbreken hoor ik dit graag.

Omdat het niet altijd even makkelijk is een Orchis op naam te brengen staat er op de site van Floron een handige zoekkaart.

Verklaring Wetenschappelijke naam

De naam Orchis is Latijn, en betekent "testikel". Dit omdat veel planten uit de Orchis familie twee wortelknollen hebben. Deze knollen lijken op testikels.

Er zijn twee verklaringen voor Antropophorum:

  1. Anthropophorum komt van Anthropos (Grieks) en betekent "mens" en van Pherein (Grieks) en dit betekent "dragen"(fig.)
  2. Phorum komt van Forma (Latijn) en betekent "vormen/vormgeven/uitbeeld".

Beide verklaringen hebben dezelfde strekking. De bloemen van deze plant hebben de gelijkenis van een mens/pop.

De Engelse naam Man Orchid spreekt voor zich.

Het tweede deel van de Franse naam Pendu betekent "opgehangen". Dus een opgehangen mannetje!!

De Duitse naam Ohnspor gaat weer terug naar de verklaring voor de wetenschappelijke naam voor Aceras, zonder spoor dus.

De italiaanse naam noemt het geen poppetje maar een ballerina.

Namen in andere talen

  • English: Man Orchid
  • Français: Orchis Homme-pendu
  • Deutsch: Ohnsporn
  • Espanõl: Orquídea hombre
  • Italiano: Orchide ballerina
  • Svenska: Spökyxne

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Man Orchid. Dit betekent "man(netjes)orchis. In Engeland is het poppetje een mannetje, leuk!

De Franse naam is Orchis Homme-pendu. Dit is een combinatie van het tweede deel van de Nederlandse naam en de woorden Homme-pendu wat "opgehangen mannetje" betekent.

De Duitse naam is Ohnsporn. Dit is de Duitse benaming voor het eerste deel van de wetenschappelijke naam.

De Spaanse naam is Orquídea hombre. Dit betekent weer "man(netjes)orchis" net zoals de Engelse naam.

De Italiaanse naam is La Ballerina. In Italië is het dus geen poppetje of mannetje maar een gracieuze ballerina.

De Zweedse naam is Spökyxne. De betekenis voor dit woord is mij nog onbekend.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot half-beschaduwde plaatsen op matig droge, voedselarme, kalkrijke, humeuze grond (zand en mergel).

Groeiplaats
Grasland (kortblijvend kalkgrasland), zeeduinen (duingrasland en langs paden in duinstruweel), perceelscheidingen, afgravingen (verlaten groeven), hellingen, struwelen (open plaatsen), bosranden (kalkrijke zomen) en plaatsen waar struwelen gerooid zijn.

Verspreiding

Nederland
Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in de duinen bij IJmuiden en mogelijk nog op Voorne.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam in de Voerstreek. De groeiplaats in de duinen is hoogstwaarschijnlijk verdwenen. Vroeger ook in Brabant.

Wallonië
Zeldzaam op het Waalse deel van de Sint-Pietersberg en in de Famenne en de Gaume.

Wereld
In Noord-Afrika, Zuidwest-Azië en in Zuid, Midden- en West-Europa. Noordelijk tot in Midden-Duitsland, Nederland en Midden-Engeland.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Orchis anthropophora

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten