Petasites hybridus

Algemeen

Groot hoefblad is een heel aparte verschijning. Eerst komt de bloem boven de grond. Hoe zacht de winter ook is geweest, pas als deze bijna over is gebeurt dit. Bloem is in dit geval een vreemd woord, je hebt meer een associatie van een stengel met kroonbladen. Op een afstand gezien oogt deze bloem een beetje saai en kleurloos maar dichterbij (zie foto) is het een mooie gewaarwording. Pas als deze bloem is uitgebloeid komen de bladeren. Eerst bescheiden maar uiteindelijk groeien ze enorm door tot ruim een halve meter doorsnede. Wat ik al zei, Groot hoefblad bloeit in Maart (vaak eerder) en April.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Petasites komt van Petasos (Grieks) en betekent "breedgerande hoed". Dit slaat op het grote blad van deze plant dat ontstaat na de bloei. Het werd vroeger gebruikt als paraplu of parasol (niet als hoed).

Hybridus (Latijn) betekent "bastaard". Echte hybriden geven meestal geen nakomelingen, de plant wordt alleen verspreid door de wortelstokken.

Namen in andere talen

  • English: Butterbur, Pestilence wort
  • Français: Pétasite officinal
  • Deutsch: Rote Pestwurz
  • Espanõl: Pata de caballo
  • Italiano: Farfaraccio maggiore 
  • Svenska: Pestskråp, Pestilensrot
  • Norsk: Lækjepestrot/legepestrot
  • Dansk: Rød Hestehov, Tordenskræppe

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Butterbur: Butter betekent natuurlijk "boter". De vertaling van Bur komt steeds uit op "stekelvrucht". Maar aangezien deze plant nergens stekels heeft is Butterbur een vreemd woord. Groot hoefblad krijgt na de bloei grote bladeren waar vroeger bij warm weer ter verkoeling boter in werd verpakt. Ik ben één keer een zinvollere vertaling tegen gekomen. Bur komt uit het Deens en betekent "kooi".
  2. Pestilence wort. Vrij vertaald betekent dit "pestblad/pestilentiekruid". Deze term kwam vroeger ook in Nederland voor. Groot hoefblad werd gezien als geneesmiddel tegen de gevreesde ziekte pest.

De Franse naam is Pétasite officinal. Pétasite is de Franse benaming voor de eerste wetenschappelijke naam. Officinal is de Franse benaming voor Officinalis en dit komt van Officium (Latijn) en betekent "in dienst van". Een plant met de toevoeging Officinalis stond/staat in dienst van de wetenschap. Om de geneeskrachtige werking werd/wordt deze plant daarvoor gebruikt.

De Duitse naam is Rote Pestwurz. Dit betekent "rode pestwortel". De Stengel en "bloemen" van deze plant zijn (donker) rood en in de wortel zouden de meest effectieve stoffen zitten tegen de pest.

Er zijn twee Zweedse namen:

  1. Pestskråp: Eigenlijk is deze naam een beetje moeilijk te vertalen. Pest is al uitgelegd bij de Engelse en Duitse naam. Het woord Skråp komt uit de jaren omstreeks 1800 en is een z.g. Onomatopoeic. Dat is een wood wat een geluid weergeeft. In dit geval het geluid van "hol brullen/ritselen of regen wat op bladeren valt".
  2. Pestilensrot: Dit betekent "pestwortel".

De Noorse naam is Lækjepestrot/legepestrot: Leakje of Lege betekent "arts" en Pestrot betekent weer "pestwortel". Deze naam geeft ook aan dat de plant medisch interessant was/is (zie ook de Franse naam).

Er zijn twee Deense namen:

  1. Rød Hestehov: Dit betekent letterlijk "rood het geluid van paardenhoeven".
  2. Tordenskræppe: Ook dit woord laat zich moeilijk vertalen. Torden is het geluid van de Donder en Skræppe is afgeleid van het eerste Zweedse woord.

 

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Petasites hybridus

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's