Potentilla recta


Algemeen

Rechte ganzerik is best wel een opvallend licht gele plant voor een Ganzerik. Hij bloeit in Juni, Juli en Augustus.

Er komen minstens 13 soorten Ganzerik (Potentilla) in het wild voor in Nederland:

Verklaring wetenschappelijke naam

Potentilla komt van Potens (Latijn) en betekent "krachtig". Dit vanwege de geneeskrachtige werking.

Eigenlijk betekent Recta in het Latijn "de juiste", maar eigenlijk wordt bedoeld Erecta want dit betekend "rechtopstaand".

Namen in andere talen

  • English: Sulphur Cinquefoil
  • Français: Potentille dressée
  • Deutsch: Aufrechtes Fingerkraut
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Cinquefoglia diritta
  • Svenska: Styv fingerört
  • Norsk: Stormure
  • Dansk: Rank potentil

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Sulphur Cinquefoil. Sulphur betekent "zwavel". Dit vanwege de licht gele kleur van de bloemen in tegenstelling tot veel andere Potentilla (Ganzerik) soorten.. Dus zwavelgeel t.o.v. bijv. Kruipganzerik (Potentilla anglica).  Veel leden van de Potentilla-familie (Ganzeriken) heten in Engeland Cinquefoil. Cinque komt van het Latijnse Quinct en betekent "vijf". Foil betekent "blad". Dus Vijfdelig blad.

De Franse naam is Potentille dressée. Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Aufrechtes Fingerkraut. Dit is de Duitse benaming voor de volledige Nederlandse naam.

De Spaanse naam is Cincoenrama. Cincoen betekent "vijfde" en Rama betekent "tak". Meer is mij onbekend. Er zijn wel waarnemingen in Spanje.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is  Cinquefoglia diritta. Cinque komt van het Latijnse Quinct en betekent "vijf". Foglia komt van het Latijnse Foil en betekent "blad". Dus Vijfdelig blad. Veel leden van de Potentilla-familie (Ganzeriken) heten in Franrijk Cinquefoil. Diritta betekent "loodrecht".

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse en Deense naam is naam is nagenoeg gelijk, Styf Fingerört/Rank Potentil. Dit betekent Stijf Vingerkruid/Rechtopstaande Potentilla. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid". Potentil is de Deense benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Noorse naam is Stormure. Stor betekent "groot". Het gaat hier niet om de grootte van de bloemen of de plant zelf. Maar door het "rechtopstaande" karakter van de plant oogt hij best wel groot. De betekenis van het woord Mure is mij onbekend.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, vrij open plaatsen op droge, matig voedselrijke, meestal omgewerkte grond (zand en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Ruderale plaatsen, ruigten (voedselrijke ruigten), heide, bermen (schrale plaatsen), zandige dijken, grasland (grazige, maar vrij open terreinen), bosranden, akkers (akkerranden), langs spoorwegen (spoorwegterreinen), haventerreinen, mijnterreinen, afgravingen (kiezelgroeven), braakliggende grond en omgewerkte grond.

Verspreiding

Nederland
Voor het eerst gevonden in 1868 bij Maastricht. Vrij zeldzaam in een groot deel van het land.

Vlaanderen
Zeldzaam. Het meest in de Kempen.

Wallonië
Zeldzaam in de Ardennen en het noordelijke deel van Lotharingen. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Wereld
Oorspronkelijk uit Midden- en Zuidwest-Azie, Noord-Afrika en Zuidoost en M idden-Europa. Ingeburgerd in o.a. West-Europa en in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Potentilla recta

Verspreiding Rechte ganzerik

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten