Silene nutans 220505


Algemeen

Over dag zijn de bloemen van de  Nachtsilene vuilwit en lijken ze uitgebloeid. S' avonds tegen 8 uur ontplooien zich de kroonbladen, de helder witte binnenvlakte wordt zichtbaar (in de schemering is wit het sterkst opvallend) en begint de bloem een hyacintengeur af te geven tot ongeveer 3 uur s'nachts. Dan beginnen al spoedig de kroonbladen weer in te rollen en worden zij rimpelig en krijgen zij vouwen. En de iets bruinachtige buitenvlakte wordt weer zichtbaar met als gevolg, dat de bloem er de volgenden dag er weer als verwelkt uitziet. Nog 2 nachten achtereen herhaalt zich hetzelfde. Het is dus een zuivere nachtbloem en daar de honig 13 à 14 mm diep zit, zijn het alleen nachtvlinders, Dianthoecia (De nachtsilene is o.a.waardplant voor de witvlek-silene-uil)- en Mamestrasoorten, die er heen gelokt worden, niet alleen om honing te zuigen, maar ook om hun eitjes er in te leggen. 

Verklaring wetenschappelijke naam

Er zijn twee verklaringen voor Silene:

  1. De verklaring voor het woord Silene is niet gemakkelijk. Gelukkig heb ik hulp gekregen van Anne Tanne.be. Het is als volgt. Het is afgeleid van Silenus (Latijn) Hiermee werd bedoeld een Silen, zoals de Satyr (Satyrium) een meestal dronken, dikbuikige en opgezwollen voorgestelde metgezel van Bacchus/Dionysos. De vergelijking zou dan slaan op de opgeblazen kelk van de Silene vulgaris. Dit is weliswaar niet precies de zelfde soort maar een verklaring voor een geslachtsnaam (bijvoorbeeld Silene) slaat niet op elke soort van dat geslacht.
  2. De naam Silene is afgeleid van Sialon (Grieks) en betekent "speeksel". Dit omdat deze plant (zoals sommige soorten) een kleverige stengel heeft. In het Duits heet een Silene dan ook Leimkraut. Dit geld niet voor elke Silene soort zoals ik hier boven al schreef. 

Nutans komt van Nutare (Latijn) en betekent "knikkend". Dit omdat de bloemen ten opzichte van de stengel geknikt naar beneden gebogen zijn.

Algemeen

Over dag zijn de bloemen van de  Nachtsilene vuilwit en lijken ze uitgebloeid. S' avonds tegen 8 uur ontplooien zich de kroonbladen, de helder witte binnenvlakte wordt zichtbaar (in de schemering is wit het sterkst opvallend) en begint de bloem een hyacintengeur af te geven tot ongeveer 3 uur s'nachts. Dan beginnen al spoedig de kroonbladen weer in te rollen en worden zij rimpelig en krijgen zij vouwen. En de iets bruinachtige buitenvlakte wordt weer zichtbaar met als gevolg, dat de bloem er de volgenden dag er weer als verwelkt uitziet. Nog 2 nachten achtereen herhaalt zich hetzelfde. Het is dus een zuivere nachtbloem en daar de honig 13 à 14 mm diep zit, zijn het alleen nachtvlinders, Dianthoecia (De nachtsilene is o.a.waardplant voor de witvlek-silene-uil)- en Mamestrasoorten, die er heen gelokt worden, niet alleen om honing te zuigen, maar ook om hun eitjes er in te leggen. 

Namen in andere talen

  • English: Nottingham Catchfly
  • Français: Silène penché
  • Deutsch: Nickendes Leimkraut
  • Espanõl:
  • Italiano: Silene pendente
  • Svenska: Backglim
  • Norsk: Nikkesmelle
  • Dansk: Nikkende Limurt

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Nottingham Catchfly. Deze plant stond bekend om zijn groeiplaats op de muren van kasteel Nottingham. Helaas is dit verleden tijd Het kasteel werd in de 19e eeuw vernietigd tijdens werkzaamheden. Catchfly betekent natuurlijk "vliegenvanger". Dit vanwege het feit dat de kelkbuis van de bloemen is bezet met kleverige korte klierharen waar insecten aan blijven kleven. In tegenstelling tot bijv. Ronde zonnedauw (Drosera rotundifolia) worden deze insecten niet verteerd tot voedsel. De kleverige klierharen dienen om opkruipende insecten tegen te houden.

De Franse naam is Silène penché. Dit betekent "schuine/neigende silene". Dus de Franse vertaling van de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Nickendes Leimkraut. Dit betekent "knikkend lijmkruid".

De Zweedse naam is Backglim. Dit betekent letterlijk "teruggetrokken glim (kruid)". Het teruggetrokken heeft waarschijnlijk met de groeiplaats te maken en Glim komt van Glima en betekent "glimmen". Dit omdat Nachtsilene bijna glimt/schittert in de avond. Glim is het algemene Zweedse woord voor de familie van de Silenes.

De Noorse naam is Nikkesmelle. Nikke betekent "knikkende",. Smelle betekent "blaas/het geluid van blazen". Hiermee wordt de ,dikkere, kroonbuis bedoeld waar de kroonbladen aan vast zitten. Smelle is de algemene naam voor de familie van Silenes

De Deense naam is Nikkende Limurt. Dit betekent "knikkend lijmkruid". Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge, kalkrijke, voedselarme, enigszins humeuze grond (zand, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Zeeduinen (duingrasland), struwelen (laagblijvend struweel, kalkrijke zomen), hellingen, grasland (kalkgrasland) en rotsen.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in de Hollandse en Zeeuwse duinen en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en het rivierengebied.

Vlaanderen
Vrij azeldzaam in de duinstreek en zeer zeldzaam bij Kanne.

Wallonië
Vrij zeldzaam in de Kalkstreek en in Lotharingen.

Wereld
Gematigde streken in Europa en West- en Centraal-Azië. Het hoofdverspreidingsgebied ligt ten oosten van Nederland en België.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Silene nutans

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten